Արդարեւ, 31 Հոկտեմբեր 2016, կէսօրուայ ժամը 12:00-ին խորհրդարանին զանգը երեսփոխանները հրաւիրեց ընտրական նիստի, եւ երկու ժամ ետք՝ ծնաւ այնքան սպասուած նախագահը Լիբանանի Հանրապետութեան՝ զօրավար Միշել Աուն։ Խորհրդարանի լիագումար նիստին ներկայ 127 երեսփոխաններէն 83-֊ին քուէներով զօր. Միշել Աուն կոչուեցաւ ստանձնելու նախագահութիւնը։ Երդման արարողութենէն ետք, ան իր արտասանած խօսքին մէջ անդրադարձաւ երկրին հիմնախնդիրներուն ու մարտահրաւէրներուն մասին:

Ամբողջ Լիբանանը յուզումնախառն ուրախութեամբ հետեւեցաւ այս պատմական իրադարձութեանց, որոնք ծնունդ տուին նախագահական նոր ժամանակաշրջանի մը, որ սահմանուած է երկիրը աստիճանաբար վերադարձնելու իր երբեմնի յարաբերաբար առողջ վիճակին։ Սակայն ակամայ կը տարուինք հարց տալու թէ որպէսզի Լիբանան վերագտնէ այդ վիճակը, բաւարա՞ր է արդեօք նոր նախագահի մը ընտրութիւնը, կարիքը չկա՞յ արդեօք որդեգրումին նաե՛ւ նոր մտայնութեան: Այն վայրկեաններուն երբ կը կատարուէր պաշտօնի փոխանցումն ու ստանձնումը պետական մակարդակի վրայ, արդեօք փոխանցում ու ստանձնում մը կը կատարուէ՞ր նաեւ ժողովրդային մակարդակի վրայ, այսինքն վերջակէտ մը կը դրուէ՞ր փոխադարձ անվստահութեան, իրարամերժութեան, ոխի, բաժանումի հին մտայնութեան եւ ասոր հետեւանքով յառաջացած անբաղձալի մթնոլորտին, ծնունդ տալու համար նոր մտայնութեան մը, որով կը բնորոշուի լիբանանեան նոր ընկերութեան մը իմաստն ու դերը, թէ՞ պարզապէս հին գինին նոր տիկերու մէջ կը լեցնէինք:

Լիբանանի ժողովուրդը յատկանշուած ու ճանչցուած է իր քաղաքակրթական բարեմասնութիւններով, բարեկրթութեամբ, ազատամտութեամբ, լայնամտութեամբ, բազմակարծութեամբ ու համերաշխասիրութեամբ: Ան կոչուած է ըլլալու ժողովուրդ մը, որ կը ձգտի մարմնացնելու ու տարածելու իր մշակոյթը, գիրը, գրականութիւնն ու արուեստը, ծրագրելու իր ապագան, քայլ պահելու յառաջդիմութեան եւ նորութիւններուն հետ, արժեւորելու աստուածատուր իր բնութիւնը, բարելաւելու քաղաքական, տնտեսական եւ ապահովական մարզերը, եւ յիշելով իր տառապալի օրերը՝ դառնալու խաղաղ համակեցութեան օրինակ։ Ժողովուրդ մը՝ որ նախանձախնդիր է իւրաքանչիւր քաղաքացիի արժանապատուութեան, գիտէ տոկալ զրկանքներու՝ տէր մնալու համար իր ինքնիշխանութեան, ազատութեան ու ճակատագրին եւ այս բոլորին համար գիտէ աղօթել իր նահատակներու դիտաւորութեամբ։

Սակայն որպէսզի այսպիսի օրինակելի ու տիպար ժողովուրդ մը ունենանք կարիքը կայ անգիր դաշնագիրի մը՝

որ դրոշմուած ըլլայ սրտերուն եւ մտքերուն մէջ, եւ ոչ թէ լոկ թուղթի վրայ,

որ արդարօրէն եւ հաւասարապէս հովուէ ու առաջնորդէ պետութիւնն ու ժողովուրդը դէպի նաւահանգիստն միասնականութեան եւ խաղաղութեան,

որ առանց խտրութեան եւ զատողութեան գործէ երկրին բոլոր հողամասերուն վրայ, ընդգրկելով բոլոր կառոյցները:

Այսպէսով է որ քաղաքացին կը կապուի իր հողին, կը զգացուի հայրենիքի շահերուն գերադասութիւնը, եւ հայրենիքը կը գոյատեւէ:

Այսպէսով է նաեւ որ հնարաւորութիւն կը ստեղծուի արտագաղթողներու տունդարձին, որովհետեւ ընդունելի չէ որ գաղթականներու թիւը գերազանցէ բնիկներուն թիւը՝ դուռը բաց պահելով օտար միջամտութիւններուն առջեւ տեղական հարցերու լուծման մէջ։ Գիտնականներ, բժիշկներ, գրագէտներ, տնտեսագէտներ, եւ տարբեր մարզերու մէջ զարգացած, փորձառու եւ ստեղծագործ լիբա-նանցիներ դառնալու են Լիբանանի զէնքը, եւ ոչ օտարինը: Իւրաքանչիւր քաղաքացի իր տեղն ունի Լիբանանի մէջ, եւ չկայ տեղ եթէ ոչ մի միայն իրեն համար:

Նախագահական ընտրութիւնը պատմական պատասխանատուութիւն մըն է. պատասխանատութիւն մը որ չի սահմանափակուիր միայն խնդրոյ առարկային կամ պետական անձնաւորութիւններուն վրայ, այլ՝ կ՛ընդգրկէ իւրաքանչիւր քաղաքացի, իւրաքանչիւր անհատ, որ այս հողին պատկանելիութեան հոգի ունի: Շնորհիւ քաղաքացիին զոհողութիւններուն, զրկանքներուն եւ նահատակութիւններուն է որ հայրենիքը կը դառնայ հող զաւակներու եւ թոռներու, եւ ոչ միայն հող նախահայրերու եւ հայրերու: Այսօր աւելի քան երբեք Լիբանանը կանչուած է հիմնելու պետութիւն մը, որուն միակ մտահոգութիւնը ըլլայ Լիբանանն ու լիբանանցին, որ իր կարգին կանչուած է գիտակից կեցուածք մը ցուցաբերելու փոփոխու-թիւններուն եւ բարեկարգումներուն դիմաց, ետին ձգելով ոխակալ արգելքները: Ամէն միջոց ու ամէն ժամանակ կրնայ առիթ դառնալ պատերազմի, սակայն խաղաղութեան միջոցն ու ժամանակը մէկ է՝ միասնականութիւնը: Պետութիւններու ծնունդը աւելի դժուար է քան անոնց քանդումը: Կարելի չէ հայրենիք մը շահագործել կամ բեկորներու բաժնել մեկնելով անձնական շահերէ եւ մինչեւ իսկ քմահաճոյքներէ. հայրենիք մը չի տարածուիր մեր չափերուն համաձայն, մենք ենք որ կը տարածուինք հայրենիքին մէջ: Նախագահի ընտրութիւնը պատմական երեւոյթ մըն է պետութիւն շինելու, որուն այնքան երազած է լիբանանցին իր զրկանքներուն ու նահատակներուն ընդմէջէն: Լիբանանի յաւերժութեան ի խնդիր իսկական դաշնագիրը կը կայանայ լիբանանցիներու վեհութեան ու խոնարհութեան մէջ, անոնց միասիրտ ու միախորհուրդ գաղափարականին մէջ, անոնց յաղթանակներուն ու յաջողութիւններուն մէջ, անոնց իմաստութեան եւ ուժին մէջ, անոնց վկայութեան մէջ:

Ինչպէս միշտ, լիբանանցին այսօր եւս՝ նորընտիր նախագահով, իր յոյսերը կը վերանորոգէ Լիբանանի ապագային նկատմամբ, պետական իշխանութիւններուն հանդէպ իրեն վստահութիւն ներշնչող գործընթացներու ազդանշանը տրուած տեսնելու արդար ակնկալութեամբ:

Մենք մեր կարգին Հանրապետութեան նոր նախագահին՝ ժէնէրալ Միշել Աունին, կը մաղթենք քաջառողջութիւն, բեղուն ու արդիւնաշատ յաջողութիւններ:

Ս.Կ.

«Լիբանանի նախագահական ընտրութեան առիթով կու գանք շնորհաւորելու նորընտիր նախագահ զօրավար Միշել Աունը եւ Լիբանանի ժողովուրդը` անոր մաղթելով քաջառողջութիւն եւ յաջողութիւն, ինչպէս նաեւ խաղաղութիւն եւ բարգաւաճում մեր սիրելի Լիբանանին»:

«Այս ուղեւորութիւնը շարունակութիւնը եւ լրացուցիչը եղաւ Հայաստան այցելութեանս անցեալ յունիսին, ըսաւ Պապը։ Այս կերպով, շնորհիւ Աստուծոյ, կրցայ իրագործել Կովկասի այս երեք երկիրները այցելելու ծրագիրս՝ ամրապնդելու համար հոն ապրող կաթողիկէ Եկեղեցին եւ քաջալերելու անոնց ժողովուրդներուն երթը դէպի խաղաղութիւն եւ եղբայրութիւն, ինչպէս որ ընդգծեցին այս վերջին ուղեւորութեանս երկու նշանաբանները, Վրաստանի համար՝ «Խաղաղութիւն ձեզի» եւ Ատրպէյճանին համար՝ «Բոլորս եղբայրներ ենք»։

Նշելով որ 20-րդ դարու կարեւոր մէկ շրջանին խորհրդային վարչակարգին ներքեւ գտնուելէ ետք այս երկու երկիրները կը նշեն իրենց անկախութեան 25 ամեակը, Պապը ըսաւ որ ներկայ հանգրուանին անոնք կը դիմագրաւեն կարգ մը դժուարութիւններ ընկերային կեանքի զանազան ոլորտներէն ներս, եւ կաթողիկէ Եկեղեցին կոչուած է ներկայ ըլլալու, ըլլալու մօտիկ՝ մասնաւորաբար մարդասիրութեան եւ մարդկային զարգացման նշանին ներքեւ։

«Վրաստանի մէջ այս առաքելութիւնը բնականաբար կը կատարուի համագործակցութեամբ մեր ուղղափառ եղբայրներուն հետ, որոնք կը կազմեն ժողովուրդին ստուար մեծամասնութիւնը։ Ահա թէ ինչու, շատ կարեւոր նշան մըն էր այն որ Թիֆլիս ժամանումիս, օդակայանին մէջ Հանրապետութեան նախագահին հետ ներկայ էր նաեւ Պատրիարք Իլիա Բ.ը, զիս դիմաւորելու համար։ Յետմիջօրէին անոր հետ հանդիպումը յուզիչ եղաւ, ինչպէս՝ յաջորդ օրուան այցելութիւնը պատրիարքական տաճար, ուր կը մեծարուի Յիսուսի պատմուճանին մասունքը, խորհրդանիշ Եկեղեցւոյ միութեան։ Այս միութիւնը ամրապնդուած է քրիստոնեայ զանազան դաւանանքներու բազմաթիւ մարտիրոսներու արեամբ։

«Վրաստանի կաթողիկէ եւ լատին, հայ եւ ասորի-քադէացի եւ հաւատացեալներուն հետ պատարագը մատուցուեցաւ՝ ի յիշատակ առաքելութիւններու պաշտպան Սրբուհի Թերեզա Յիսուս Մանուկին։ Սրբուհին մեզի կը յիշեցնէ թէ իսկական առաքելութիւնը երբեք մարդորսութիւն չէ, այլ գրաւչութիւն դէպի Քրիստոս, սկսելով սերտ միութեամբ Անոր հետ՝ աղօթքի, երկրպագութեան ու շօշափելի սիրոյ միջոցաւ, որ ծառայութիւն է՝ մատուցուած Քրիստոսի, որ ներկայ է մեր եղբայրներու ամէնէն փոքրին մէջ։ Այդ է որ կը կատարեն կրօնաւորները եւ կրօնաւորուհիները, որոնց հանդիպեցայ Թիֆլիսի մէջ, ինչպէս այնուհետեւ Պաքուի մէջ։ Անոնք կը ծառայեն աղօթքով, իրենց մարդասիրական եւ զարգացման գործերով։ Զիրենք քաջալերեցի ըլլալ հաստատուն հաւատքի մէջ՝ յիշողութեամբ, քաջութեամբ եւ յոյսով։ Ապա կան նաեւ քրիստոնեայ ընտանիքները. որքան թանկ է անոնց հիւրընկալ, ուղեկից, ընտրեալ եւ համարկուած ներկայութիւնը համայնքէն ներս։

«Աւետարանական ներկայութեան այս ոճը՝ իբրեւ սերմ Աստուծոյ Արքայութեան, եթէ հնարաւոր է՝ աւելի կարեւոր է Ատրպէյճանի մէջ, ուր ժողովուրդին մեծամասնութիւնը իսլամ է եւ ուր կաթողիկէները միայն քանի մը հարիւր հոգի են։ Սակայն Աստուծոյ շնորհքով անոնք լաւ յարաբերութիւններ ունին բոլորին հետ, եւ մասնաւորաբար եղբայրական յարաբերութիւններ կը պահեն ուղղափառ քրիստոնեաներու հետ։ Ահա թէ ինչու, Ատրպէյճանի մայրաքաղաք Պաքուի մէջ ապրեցանք երկու պահեր, զորս հաւատքը ուղիղ յարաբերութեան մէջ կը դնէ՝ Սուրբ Պատարագը եւ միջկրօնական հանդիպումը։ Կաթողիկէ փոքր համայնքին հետ Սուրբ Պատարագը՝ ուր Հոգին կը ներդաշնակէ զանազան լեզուները եւ վկայելու ուժ կու տայ, եւ այս հաղորդութիւնը ի Քրիստոս՝ ոչ միայն արգելք չէ, այլ ընդհակառակը կը մղէ որոնելու հանդիպումը եւ երկխօսութիւնը բոլոր անոնց հետ, որոնք կը հաւատան Աստուծոյ՝ միասնաբար կառուցելու համար աւելի արդար եւ եղբայրական աշխարհ մը։ Այս հեռանկարով, դիմելով ազերի իշխանութիւններուն, մաղթեցի, որ անլոյծ մնացած հարցերը գտնեն լաւ լուծումներ եւ Կովկասի բոլոր ժողովուրդները ապրին խաղաղութեամբ եւ փոխադարձ յարգանքով։

«Թող Աստուած օրհնէ Հայաստանը, Վրաստանը եւ Ատրպէյճանը, եւ ընկերակցի այս երկիրներուն մէջ ուխտաւոր Իր սուրբ ժողովուրդի ճանապարհին։

ՇԱՏ ԿԱՐՃԱՏԵՒ ԱՅՑԵԼՈՒԹԻՒՆԸ ՊԱՔՈՒ
Պապը՝ երեք ամիս առաջ Հայաստանէն սկսած Կովկաս ուղեւորութիւնը եզրափակեց շատ կարճատեւ (հազիւ 6 ժամ) այցելութեամբ մը Պաքու, ուր ժամանումին միայն փոխ վարչապետ Հասանովին մակարդակով եղած դիմաւորութիւնը ցոյց կու տար Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ պետին հանդէպ Ատրպէյճանի (ան)տրամադրութիւնները։ Այս այցելութեան կարեւորագոյն պահերէն մէկը եղած է անոր հանդիպումը երկրէն ներս ներկայ զանազան համայնքներու ներկայացուցիչներուն հետ, որոնց ուղղած խօսքին մէջ շեշտած է « միասնաբար հանդիպումի եւ խաղաղութեան մշակոյթ մը կերտելու անհրաժեշտութիւնը»։ «Այլապէս, ի՞նչ հեռանկար կրնանք տալ ապագայ սերունդներուն» ըսած է ան։ «Հակամարտութիւններու գիշերուան մէջ՝ զորս կ’ապրինք, կրօնքներուն դերը խաղաղութեան արշալոյսներ ըլլալ է»։

Պապը ըսած է թէ բիրտ եւ յանկարծահաս լուծումներու ժամանակները անցած են եւ հաշտութեան համբերատար գործընթացներու ձեռնարկելու շտապ ժամանակը եկած է։ Պապը ուղղակիօրէն չէ յիշատակած Ղարաբաղը, սակայն Շէյխ Ալլահշիւքիւր Փաշազատէ իրմէ առաջ արտասանած խօսքին մէջ ընդգծելով երկու կրօններու ներկայացուցիչներուն ճիգերը ի խնդիր ղարաբաղեան խնդրի խաղաղ լուծումին, ըսած է. «Հայ կրօնապետերուն հետ միասին յայտարարեցինք թէ կրօնական հակամարտութիւն մը չէ»։

Թէեւ Պապին այս խօսքը ուղղուած է Իտալիոյ Լրագրողներու Կարգի Խորհուրդի 400 լրագրողներուն, զորս 22 սեպտեմբերին ընդունած է Վատիկանի Քլեմանթին սրահին մէջ, սակայն ան ի զօրու է լրագրութեան եւ լրագրողներուն ընդհանրապէս, նաե՛ւ հայերուս։

Պապը ամէն բանէ առաջ անոնց յորդորած է «սիրել ճշմարտութիւնը», այսինքն, ըսած է ան, «ըսել ճշմարտութիւնը եւ ապրիլ զայն» այսպէսով օգնելու համար կեանքին եւ աշխատանքին միջեւ «ներդաշնակումին», ինչ որ ինքն իր հետ եւ ուրիշներուն հետ «պարկեշտութեան» խնդիր է, որովհետեւ, շարունակած է ան, «ոչ մէկ յարաբերութիւն կրնայ ժամանակին տոկալ ու տեւել եթէ հիմնուած է անպարկեշտութեան վրայ»։

Պապը յորդորած է «հնարաւորին չափ մօտենալ եղելութեանց ճշմարտութեան եւ չըսել ու չի գրել այն ինչ որ գիտենք թէ սխալ է»։

Սրբազան Քահանայապետը ապա յանձնարարած է իտալացի լրագրողներուն ըլլալ «արհեստավարժ», այսինքն ոչ միայն յարգել լրագրողի պարտականութիւնները (deontologie), այլ մանաւանդ «այս արհեստավարժութիւնը չենթարկել քաղաքական ու տնտեսական շահերու»։ «Պէտք չէ բաւարարուիլ արձագանգելով դասակարգի մը արդար մտահոգութիւններուն, այլ առաջնորդուիլ ժողովրդավար ընկերութեան մը սիւներէն մէկը ըլլալու նախանձախնդրութեաբ» կ՛ըսէ Պապը։

Ապա Պապը կը յորգորէ միշտ յարգել մարդոց արժանապատուութիւնը։ «Եթէ նոյնիսկ ջնջենք թերթերը, զրպարտութիւնը չանհետանար։ Եւ նոյնիսկ արդար քննադատութեան կամ բացայայտումին պէտք է ուղեկցին յարգանքը ուրիշին հանդէպ։ Լրագրութիւնը պէտք չէ փչէ կործանարար կրակին վրայ»։

Ֆրանչիսկոս Պապը՝ զրոյցներու, տարաձայնութիւններու կամ վախի վրայ հիմնուած լրագրութիւնը «ահաբեկչութիւն» կը նկատէ։ Ան կը պահանջէ լրագրողներէն չի հրահրել մանաւանդ «գաղթականներուն վախը»։

Ափսոս որ Ֆրանչիսկոս՝ «Առաջին Քրիստոնեայ Երկիր» ուխտագնացութեան օրերուն, անցեալ Յունիսին, առիթը չունեցաւ հայրենի մամուլի ներկայացուցիչներուն վերապահուած հանդիպում մը ունենալու եւ անոնց փոխանցելու իր յորդորները, որովհետեւ Հայաստանի մէջ ունեցած իր համարեայ բոլոր ելոյթներուն ընթացքին ուղղակի եւ անուղղակի ակնարկութիւններով առաջին քրիստոնեայ երկրին անվայել երեւոյթներուն, ան զգացուցած էր հայկական պետութեան եւ հայ հասարակութեան ներքին եւ արտաքին խնդիրներուն իր իրազեկուածութիւնը։ Պապին կատարած ակնարկութիւնները կոչ էին լրագրողներուն հետամտելու այդ երեւոյթները սրբագրելու պահանջը՝ զինուելով Ճշմարտութեամբ եւ առաջնորդուելով միայն «ժողովրդավար ընկերութեան մը սիւներէն մէկը ըլլալու նախանձախնդրութեամբ» զգուշանալով զրպարտութիւններէ եւ «կործանարար կրակին վրայ փչելէ»։

Թէ՛ հայրենի եւ թէ սփիւռքի մեր գործընկերները հետաքրքրուած ըլլալ կը թուէին առաւելաբար Պապի բերնէն անգամ մը եւս «ցեղասպանութիւն» եզրը լսելով, մինչդեռ այդ բառը եւ աւելին ան հնչեցուցած էր 2015-ի ապրիլին համայն աշխարհի լսափողերէն եւ լուսարձակներուն դիմաց, մինչդեռ հազիւ տարի մը ետք Առաջին Քրիստոնեայ Երկիր անոր այցելութիւնը եւ այս առթիւ ունեցած ելոյթները համազգային հրաւէր մըն էին առաջին քրիստոնեայ երկրէն ակնկալուած վարքագիծը, վարքն ու բարքը արդարացնելու։ Հայ լրագրութիւնը կոչուած էր պատշաճ ուշադրութիւնը եւ արձագանգը ընծայելու Ֆրանչիսկոսի խօսքերուն, որոնք կը բխէին Հայաստանին եւ հայ ժողովուրդին հանդէպ անոր ունեցած սէրէն ու համարումէն։

30 / 09 / 2016

ՍԱՐԳԻՍ ՆԱՃԱՐԵԱՆ

Հոգեւոր Տէրը Մեսրոպեան ժամանեց առաւօտեան ժամը 9-ին: Անոր կ՛ընկերանային Հայ կաթողիկէ պատրիարքութեան օգնական եպիսկոպոս Արհի. Հայր Գէորգ եպս. Ասատուրեան, Արհի. Հայր Մանուէլ եպս. Պաթաքեան, ինչպէս նաեւ Զմմառու վանքի պատրիարքական փոխանորդ եւ պատրիարքական կրթական խորհուրդի նախագահ Հայր Գաբրիէլ թ. ծ. վ. Մուրատեան: Ընդունելութեան մասնակցեցան Մեսրոպեանի տեսչական ամբողջ անձնակազմը, վարժարանի տնօրէն պարոն Կրէկուար Գալուստի գլխաւորութեամբ, Սուրբ Փրկիչ եկեղեցւոյ ժողովրդապետ Հայր Պերճ վրդ. Սապէ, փոխ ժողովրդապետներ Հայր Ղազար վրդ. Պետրոսեան եւ Հայր Խաչիկ վրդ. Գույումճեան, Մեսրոպեանի հոգեւոր վարիչ Տ. Ռաֆֆի քհն. Յովհաննէսեան եւ Մեսորոպեան նախկին սաներու միութեան ատենապետ պրն. Ռաֆայէլ Ումուտեան:

Այցելութեան առիթով Մեսրոպեանի տեսչական բաժանմունքի մուտքին կատարուեցաւ բացումը յուշաքարի մը, որմով նոյն բաժանմունքը կը ստանար Գրիգոր Պետրոս Ի. Կաթողիկոս Պատրիարքին անունը, առ ի վաւերացումն այն փաստին, որ նշեալ բաժանմունքը կառուցուած էր բացառապէս Հոգեւոր Տիրոջ ջանքերով, անոր՝ Մեսրոպեանի տնօրէն եղած ժամանակաշրջանին (1961 – 1969):

Այնուհետեւ Հոգեւոր Տէրը այցելեց Մեսրոպեան վարժարանի գրասենեակներն ու բաժանմունքները, ծանօթացաւ այնտեղ կատարուող աշխատանքներուն, գոհաբանական աղօթք կատարեց Մեսրոպեանի մատուռին մէջ, որմէ ետք կայացաւ հանդիպում՝ տեսչական կազմի անդամներուն հետ, Եսայեան հանդիսասրահին մէջ:

Գրիգոր Պետրոս Ի. Կաթողիկոս Պատրիարքը ըսաւ, որ թէ՛ որպէս Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ պետ եւ թէ որպէս նախկին տնօրէն, Մեսրոպեանը մեծ տեղ ունի իր սրտին մէջ, եւ որուն գործունէութեան կը հետեւի մեծագոյն ուշադրութեամբ եւ հոգածութեամբ: Ան գոհունակութիւն արտայայտեց այս այցելութեան առիթով եւ մեծապէս գնահատեց վարժարանի մանկավարժական եւ վարչական անձնակազմին կատարած աշխատանքը՝ հայ սերունդներու կրթութեան համար: Հոգեւոր Տէրը շեշտեց սիրոյ կարեւորութիւնը ուսուցչական գործունէութեան մէջ, դիտել տալով, որ սէրն է, որ ամենաշատը կ՛արդիւնաւորէ ուսուցիչի մը ջանքերը՝ աշակերտներու դաստիարակութեան մէջ: Ան կարեւորութեամբ նկատել տուաւ, որ ուսուցչութիւնը սովորական մասնագիտութիւն մը չէ, այլ առաքելութիւն մը՝ սրբազան կոչուելու աստիճանի, առանց որուն գիտակցութեան ուսուցիչ մը չի կրնար իրականացնել իր կոչումը: Գրիգոր Պետրոս Ի. յորդորեց բոլորը զինուելու մեծագոյն համբերութեամբ, մանուկներու առողջ կազմաւորման առաքելութիւնը լաւագոյնս կատարելու համար:

Այցելութեան առիթով, Հոգեւոր Տէրը, ընկերակից հոգեւորական հայրերուն եւ ընդունելութեան մասնակիցներուն հետ յարգանքի տուրք մատուցեց սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցին, ծաղիկներ զետեղելով անոր յուշակոթողին առջեւ: Ան յուշանուէրներ ստացաւ Մեսրոպեանի տնօրէնութեան, ինչպէս նաեւ մանկամսուրի եւ մանկապարտէզի փոքրիկներուն կողմէ: Այցելութեան աւարտին, ան վարժարանի յուշամատեանին մէջ կատարեց հետեւեալ գրառումը. «Եկայ, տեսայ, հիացայ, սիրեցի. նորանոր յաջողութիւններ կը մաղթեմ՝ Տիրոջ օրհնութեամբ եւ պատասխանատուներու նուիրումով: Աղօթարար՝ Գրիգոր Պետրոս Ի., 28 Հոկտեմբեր, 2016»:

Տեղեկատուական գրասենեակ
Հայ Կաթողիկէ Մեսրոպեան Բարձրագոյն Վարժարանի

Հռոմէական հասկացողութեամբ՝ Խաչը մահուան միջոց էր, սակայն Քրիստոսի յաղթական յարութեամբ ան դարձաւ կեանքի աղբիւր, որ եղաւ գրաւականը անդենական ու երկնային կեանքի ժառանգութեան համար։

Խաչը՝ որ կը ներկայացնէր խաչուած Քրիստոսը, հրեաներուն համար նկատուեցաւ գայթակղութիւն, իսկ հեթանոսներուն համար՝ յիմարութիւն։ Քրիստոնեաներուն համար խաչը եղաւ այն կամուրջը, որ մարդկութիւնը կ’առաջնորդէ մահուընէ դէպի կեանք եւ կը կերպարանափոխէ հին մարդը՝ անոր տալով աստուածային լուսաւոր զգեստը՝ զինք քրիստոնեայ հաւատքին հրաւիրելով։

Հայ ժողովուրդը Սուրբ Խաչին հանդէպ ունեցած իր ջերմեռանդութեան պատճառաւ կոչուած է նաեւ խաչապաշտ ժողովուրդ։ Պատմական Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը եւ այլակրօն պետութիւններէ շրջապատուած ըլլալը հայ ազգը աւելիով կապած է խաչին, որ դարձաւ անոր միակ ապաւէնը արհաւիրքներուն դիմաց։ Խաչը շաղախուած է հայ գիտակցութեան մէջ, դառնալով կեանք բաշխող աղբիւր, որ յագեցուցած է բոլոր անոնք, որոնք դիմած են անոր։

Սուրբ Խաչը՝ հայոց համար կը ներկայանայ որպէս խաւարը լուսաւորող աստղ, երբ պատմութեան ընթացքին խաւարի եւ մշտատեւ վտանգի ենթարկուած եղած է հայ ժողովուրդին կեանքը։ Խաչին ապաւինելով հայը յաղթահարած է ամէն արհաւիրք, որ վտանգի ենթարկած է հայ ժողովուրդին գոյութիւնը։

Խաչին մագնիսական խորհրդաւորութիւնը եղած է մեծագոյն գոհունակութիւնը հայ ժողովուրդին, որ քրիստոնէութեան առաջին դարաշրջանէն իսկ ըմբռնած է խաչին կարեւորութիւնը իր առօրեայ կեանքին մէջ։ Հեթանոսական կուռքերու քանդումով, խաչեր զետեղուած են Հայաստան աշխարհի ամբողջ տարածքին, որպէս նշան քրիստոնէութեան յաղթանակին։

Դարերու ընթացքին, Եկեղեցւոյ հայրերը յօրինած են շարականներ, որոնք հիւսած են Սուրբ Խաչին գովքը։ Հայ ժողովուրդը դիմած է Խաչին, որպէս հոգեւոր եւ մարմնաւոր բժշկութիւն պարգեւող իրականութիւն։ Խաչը եղած է ապաւէն մեղաւորներու, տառապեալներու, զրկեալներու եւ անիրաւուածներու, որոնք իրենց յուսահատ կեանքի մթութեան մէջէն միշտ գտած են յոյսը՝ հետեւելով խաչի լուսաւոր փայլքին։

Մեր շարակնոցին մէջ շարադրուած են Սուրբ Խաչին մասին շարականներ, որոնք պաշտպանած են հաւատացեալները չարէն եւ կրկին հրաւիրած են զանոնք դէպի հաւատքի աղբիւրը, դէպի հաւատքի փարոսը։ Յուսահատութեան խորերը ընկղմած անձեր՝ դիմելով Սուրբ Խաչին, կերպարանափոխուած են վերագտնելով յոյսը։

Երբ կ’աղօթենք` աւելիով կը լուսաւորուինք. երբ կը լուսաւորուինք` կը տեսնենք աստուածային բարութեան ու ողորմածութեան գագաթնակէտը. իսկ երբ այս վիճակին կը հասնինք, կը սիրենք մեր շուրջինները Աւետարանի հասկացողութեամբ։

Մեղքը մեզ կը հեռացնէ աստուածային երանութիւններէն, սակայն, հաւատալով Սուրբ Խաչի զօրութեան եւ դիմելով անոր՝ որպէս փրկութեան կամուրջ, կը փրկուինք իւրաքանչիւրս անխտիր եւ կը միանանք Աստուծոյ, ապրելով մեր քրիստոնեայ կոչումը ամէն օր։

ԳԷՈՐԳ ԵՊԻՍԿ. ԱՍԱՏՈՒՐԵԱՆ

Այս ճշմարտութեան անդրադառնալու լոյսը եւ գիտակցելու ժամանակն երանի՜ ունենային քրիստոնեաները…: Յիսուս, Էմմանուէ՛լ՝ «Աստուած մեզի՛ հետ է» իրականութիւնը ամէնէն աւելի իրական ու ճշմարիտ կ՚ըլլայ Ս. Պատարագին ընթացքին:

Սուրբ Պատարագով՝ «Աստուած մեզի՛ հետ է» այս իրողութիւնը, այս հանդիպումը թէ՛ ելակէտն է եւ թէ՛ վերջակէտն է Ս. Եկեղեցիին ընթացքին, ճանապարհորդութեան ու նպատակասութեան, «որովհետեւ անոր մէջ Քրիստոս Իր Եկեղեցին եւ անոր անդամ-անդամուհիները մասնակից կ՚ընէ Իր գովաբանութեան ու գոհութեան Զոհին, զոր խաչին վրայ մէկ անգամ ընդմիշտ ընծայեց Իր Հօր: Այս Զոհով՝ Ան փրկութեան շնորհքները կը սփռէ Իր Մարմինին վրայ, որ Եկեղեցին է», որ մենք ենք իբր Աստուծոյ Ընտանիքը:

Մեր փրկութեան համար շնորհքներուն սփռումը գորովազեղ ապացոյցն է Աստուածային Ողորմութեան, որուն արժանի կը դառնանք առաջնահերթօրէն Ս. Պատարագին մեր սիրահաւատ մասնակցութեամբ ու մտացի ամփոփումով:

Աստուածային Զոհին ծիսակարգային ամէնէն իմաստագեղ աղօթքներէն մէկուն մէջ սրտանց կը խնդրենք պատարագո՛ղ եւ պատարագուո՛ղ Տիրոջմէն, որ ընդունի մեր «բազկատարած աղաչանքները» եւ խղճայ մեր վրայ «մեծ գթասրտութեամբ»:

«Ս. Աստուած»ին յաջորդող երկար աղօթքին այս համառօտ կցորդին մէջ, որով պատարագիչը «Տէր Աստուած մեր»ին կը դիմէ «ձեռքերը տարածելով», տրուած են այն ստորոգելիները, որոնք կը հային Աստուածային Ողորմութեան, ինչպէս՝ գութը, գթասրտութիւնը, մարդասիրութիւնը, բարեգթութիւնը:

Ս. Պատարագին մասնակցողները այս նուիրական պահուն է, որ ամէնէն աւելի կը կազմեն Աստուծոյ ժողովուրդը, «որ առատ ողորմութիւն կ՚ակնկալէ Քեզմէ», ո՜վ Տէր:

Իր աղօթակիցներուն այս ակնկալութիւնը կը հիմնաւորէ պատարագիչը՝ նաեւ իր սրտով ու մտքով.«Որովհետեւ Աստուած ըլլալով՝ բարեգութ եւ մարդասէր ես»: Այսինքն՝ քանի Աստուած ես, ո՜վ Տէր, ուրեմն, ողորմա՛ծ ես, գթասի՛րտ ես, քաղցրագո՛ւթ ես:

Այս ողորմած, գթասիրտ, քաղցրագութ Տէրը, որ սիրախենթօրէն Մարդասէրն է, մինչ կը հաստատէր Ամենասուրբ Հաղորդութիւնը եւ Ս. Պատարագով կը հրահանգէր շարունակումը Գոհութեան Խորհուրդին «որպէս Իր Յարութեան յաւէտ յիշատակ, Ան … այս գերագոյն արարքը խորհրդանշաբար կը զետեղէր ողորմութեան լոյսին ներքեւ»:

Այս իր խօսքով՝ Սրբազան Պապը կ՚ակնարկէ թիւ 135 սաղմոսին, զոր Յիսուս Վերջին Ընթրիքին աղօթեց իր հետեւորդներուն հետ: Ստեղծողին հասցէին լիթանիանման օրհներգութիւնն է, որուն 26 համարները կ՚աւարտին այս ուղիղ պատճառաբանութեամբ.«Որովհետեւ Անոր ողորմութիւնը յաւիտեան է», այսինքն՝ մնայո՛ւն եւ անսահմա՛ն է:

Սրբազան Պապը կը յստակեցնէ իր միտքը.«Այս ողորմութեան նոյն հեռանկարով՝ Յիսուս Իր չարչարանքն ու մահը կ՚ապրէր՝ գիտակցելով սիրոյ այն մեծ խորհուրդին, որ խաչին վրայ կ՚իրագործուէր: Գիտնալ, թէ նոյնինքն Յիսուս աղօթեց այս սաղմոսը, քրիստոնեաներուս համար զայն աւելի կարեւոր կը դարձնէ ու մեզ կը հրաւիրէ զայն մեր ամէնօրեայ գովասացութեան կրկներգի վերածելու. «Յաւիտեան է Անոր ողորմութիւնը»:

Կը մաղթեմ ու կ՚աղօթեմ, որ անսանք Սրբազան Պապին վերի յորդորին եւ ամէն օր ներքուստ կրկնենք սրտանց. «Յաւիտեան է Անոր ողորմութիւնը»:

ՄԵՍՐՈՊ ՀԱՅՈՒՆԻ

29 հոկտեմբեր 2016-ին, Պէյրութի Սրբոյ Կուսին Աւետման եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ Հայր Ներսէս վրդ. Զապպարեանին թագադիր ծայրագոյն վարդապետութեան աստիճանի շնորհման հանդիսաւոր արարողութիւնը՝ ձեռամբ Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ Հայոց Ամենապատիւ եւ Գերերջանիկ Տ. Գրիգոր Պետրոս Ի. Կաթողիկոս Պատրիարքին եւ ներկայութեամբ Հայ կաթողիկէ հոգեւորականներու:

Հայր Գիրէճեանը Թորոնթոյի սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Հայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւն է արդէն քառասուն տարիէ:

Հայր Եղիա ծ. վ. Գիրէճեանը ծնած է Պէյրութ, հոգեւոր կրթութիւնն ստացած է Հռոմի Գրիգորեան համալսարանը եւ 1996-ին ձեռնադրուած է քահանայ: Հոգեւոր առաքելութիւնը նախ իրականացուցած է Մերձաւոր Արեւելքի մէջ, իսկ 1973 թուականէն՝ Գանատայի մէջ:

«Յարատեւ, անտեղիտալի նուիրումի, ծառայութեան ճանապարհ, ուր ամէն քայլափոխի առաջնորդուած եմ Աստուծոյ պատուիրաններով», այսպէս կը գնահատէ հոգեւորականը իր անցած ուղին, որուն ընթացքին իր ծառայութեամբ նպաստած է հայապահպանութեան ու մատաղ սերունդի դաստիարակութեան:

Հ. Եղիա Գիրէճեանը նաեւ Թորոնթոյի Հայ Կաթողիկէ Միութեան ղեկավարն է, ստեղծած է Հայ կաթողիկէ շաբաթօրեայ դպրոցի հիմնադրամը, Թորոնթոյի մէջ նախաձեռնած է Հայոց ցեղասպանութեան եւ հայոց այբուբենին նուիրուած յուշարձաններու տեղադրումը, կազմակերպած է միջոցառումներ՝ նուիրուած Հայոց Մեծ Եղեռնի 100-րդ տարելիցին:

Noranor.ca-ին հետ հարցազրոյցի ընթացքին Հայր Գիրէճեանը ՀՀ Սփիւռքի նախարարութեան շնորհակալագրի մասին ըսած է հետեւեալը.

«Իմ տարած համեստ գործունէութեան համար արժանացայ Գնատահագիրի մը Հայաստանի Սփիւռքի նախարարութեան կողմէ, որ ինծի յանձնուեցաւ Գանատայի մօտ Հայաստանի լիազոր դեսպան վսեմաշուք տիար Արմէն Եգանեանի կողմէ: Հրապարակաւ իմ ջերմագին երախտագիտութիւնը եւ հոգեկան անխառն երջանկութիւնն ու յուզումը յայտնելէ ետք վսեմաշուք դեսպանին ներկայացուցի հետեւեալ երկու խնդրանքները. Առաջին՝ եթէ այս գնահատագիրը կարող էի նուիրել համայն գանատահայութեան իւրաքանչիւր բեկորին անխտիր եւ ապա արդեօ՞ք այս գնահատագիրը կարող էի ընդունիլ որպէս ՀՀ-ի անձագիր»:

Գիրէճեանը ներկայացուցած է Հայ կաթողիկէ Եկեղեցւոյ մօտեցումը Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերեալ.

«Ոճիր մը կը ներուի միմիայն հետեւեալ անքակտելի երեք պայմաններու գործադրութեամբ, որմէ ետք ներում կը շնորհուի ոճրագործին ու կ’իրագործուի ճշմարիտ Արդարութիւնը.- Ճանաչում՝ Ցեղասպանութեան, զղչում, ցաւ, ցասում Ցեղասպանութեան, եւ արդար ու ամբողջական հատուցում Ցեղասպանութեան»։

Պատմելով Գանատայի մէջ իր ծառայութեան մասին՝ Հ. Գիրէճեան ըսաւ որ հոգեւոր բարձրագոյն իշխանութիւններու հրահանգով՝ 1970-ականներուն Լիբանանէն գալով Գանատա՝ կարողացած է բազմաթիւ խոչընդոտներ յաղթահարել: Որպէս անծանօթ եւ ներգաղթեալ՝ փորձած է յարմարիլ ապրելակերպի ու մտածելակերպի, աշխարհագրական, կլիմայական պայմաններուն, օրէնսդրութիւններու եւ սովորութիւններու տարբերութիւններուն: Այնուհետեւ անցած է գործնական քայլերու՝ իր նպաստը բերելով մատաղ սերունդի դաստիարակութեան գործին:

«Եկեղեցւոյ առաքելութեան կողքին հիմնեցինք շաբաթօրեայ վարժարանը մանկապարտէզի, նախակրթարանի, միջնակարգի եւ երկրորդականի բաժանմունքներով: Ան շրջանաւարտներու բեղուն հունձքեր տուաւ 35 տարիներու ճանապարհին՝ ներկայիս աշակերտութեան թիւն է 250».- արդիւնքներով կը հպարտանայ Հայր Եղիան՝ շեշտելով, որ նահանգի պետական իշխանութիւններն ու տեղական կաթողիկէ ուսումնական խորհուրդը լրջօրէն նպաստած են այս գործին` աջակցելով նիւթական ու կրթական գործընթացին:

Ըրած է ամէն ինչ՝ օտար հողի վրայ հայ համայնքի հայեցիութիւնը պահպանելու համար, որու երաշխիքները երեքն են` Հայ Եկեղեցին, դպրոցը եւ, առավել եւս` հայ ընտանիքը: Այս ամէնուն կողքին, նաեւ նախաձեռնած է այնպիսի կարեւոր աշխատանք, ինչպիսին է Հայոց ցեղասպանութեան եւ Հայոց այբուբենի նուիրուած յուշարձաններու բացումը:

«Կառուցեցինք եւ բարձրացուցինք մեր հայ ազգի դիմագիծի հիմնական երրորդութեան բաղադրիչ եւ անբաժան խորհուրդները, որոնք կը վկայեն եւ պիտի վկայեն յարաժամ եւ ամենայն ժամ ոչ թէ միայն հայ անհատին այլ օտարազգի բոլոր անոնց, որոնք պիտի այցելեն Հայրենիք Հայաստանի այս մասնիկ հողակերտը այս ափերուն»,- ըսած է վարդապետը՝ մանրամասնելով այն գաղափարը, զոր կու տան այս յուշարձանները: Հայ եկեղեցին հայ ազգի՝ Քրիստոնեայ հաւատամքի, հոգեւոր էութեան եւ լինելութեան մարմնացումը կը խորհրդանշէ, նոյնը նաեւ այբենարանին եւ ապրիլեան պատերազմի զոհերուն նուիրուած յուշարձաններու գաղափարի հիմքին մէջ է: