Արդարեւ, խղճալի, ցաւալի, տառապալի եւ ամէն տեսակի ժխտական զգացում արտայայտող փոթորկալի ովկիանոսի մէջ կը տապլտկի այսօրուան մարդը, միշտ յուսալով որ օր մը ամէն բան պիտի բարելաւուի։ Բայց ի՞նչպէս յուսալ լաւ ապագայ մը, երբ գալիքը կը հիմնենք ոչ թէ կերտելով ու բարեշրջելով ներկան, այլ՝ փախուստ տալով անկէ, առաւել եւս անտեսելով, արհամարհելով եւ մինչեւ իսկ առասպելական բնոյթ տալով անցեալին։ Գաղթականը կը թողու իր հողը, երկիրը, տունը, ունեցուածքը, իր անցեալը եւ ներկան, մեկնելու համար դէպի անապահով ապագայ։ Ան կը մեկնի, ոչ թէ երթալու եւ շինելու ապագան, այլ՝ փախուստ տալու համար մահաստուէր ներկայէն։ Կը փախչի իր հետ առնելով ոչինչը, պարապութիւնը. կը փախչի իր ձեռքերը բանալու համար ուրիշին, ենթակայ դառնալու «հիւրընկալին». եւ փախչելով ներկայէն՝ իր անցեալը կը թաղէ, ու իր զաւակները կը յանձնէ օտարի դաստիարակութեան։ «Ներկայ ժամանակները» կը դաւաճանեն մարդուն. կը դաւաճանեն անոր պատմութեան, դաստիարակութեան, մտածելակերպին, ապրելակերպին, լեզուին, պատմական ծննդավայրին։

Կարծէք ժամանակի հասկացութիւնն անգամ ինքնիր մէջ փոխուած է։ Վաղուց, ժամանակը՝ անցեալը, ներկան եւ ապագան էր, այսօր 24/24 եւ 7/7-ն է։ Մարդուն ժամանակը դարձաւ մեքենաներու ժամանակ, որով ամէն զգացում իր ժամանակը ունեցաւ, ժամ՝ սիրելու, ժամ՝ մտածելու, ժամ՝ ապրելու։ Այսօրուան երեսուն տարեկան մարդը, կարծէք արդէն իր մեծ հօր տարիքին երեք անգամը ապրած է՝ թերեւս երեք անգամ բնակավայր փոխած է, գործ կամ քաղաք։

Մոնթէսքիէօ (1689-1755) ըսած էր. «Այսօր մենք կը ստանանք երեք տեսակի դաստիարակութիւն, կամ երեք իրար հակասող դաստիարակութիւն, մին՝ մեր հօրը, միւսը՝ մեր ուսուցիչներունը, իսկ երրորդը՝ աշխարհինը։ Երրորդին ըսածը կու գայ յեղաշրջելու առաջին երկուքը»։ Մոնթէսքիէօյի օրերէն մինչեւ օրս տակաւին աշխարհ կը շարունակէ ոտնակոխ ընել ծնողքի եւ ուսուցիչի դաստիարակութիւնը։ Թերեւս ծնողքս եւ ուսուցիչս ինծի սորվեցուցին թէ արաբական գարնան իրականացումը կը կայանայ միասնականութեան եւ համերաշխութեան մէջ, յարգելով եւ ընդունելով ուրիշը, հակառակ իր տարբեր պատկանելիութեան։ Սակայն աշխարհը այսօր կը ստիպէ ինծի որ արաբական գարնան հոմանիշը դարձնեմ իսլամական աշունը, անարգելով, անտեսելով, եւ թերեւս սպաննելով ան՝ որ ինծի հետ չի բաժնեկցիր։ Մայրս սորվեցուց աղօթել, հայրս սորվեցուց նուիրուիլ, անոնք պատուիրեցին հաւատարիմ մնալ Աստուծոյ, Ազգիս եւ Հայրենիքիս, ուսուցիչս սորվեցուց ինծի մտածել, եւ ազատօրէն մտածել, իսկ աշխարհը այսօր կը սորվեցնէ լռել, որովհետեւ ուրիշ մը կայ որ տեղս պէտք է մտածէ, որոշէ եւ խօսի։ Ուրիշ մը կայ որուն դրամն ու դիրքը աւելի կը կշռեն, ուրիշ մը կայ որուն պէտք է հետեւիմ գլուխս ծռած։ Ինքը իրաւունք ունի, որովհետեւ իր արտաքինը սուղ է եւ ծանր կը կշռէ։

Ինչ ընել այս փոթորկալի եւ յուսահատելի յորձանքին մէջ։ «Մտածելակերպ փոխել», այս էր պատասխանը Քասդրոյին, եւ այս պէտք է ըլլայ պատասխանը իւրաքանչիւր անհատի, որ կ՛երազէ ապրիլ ազատ։ Մտածելակերպ փոխել չի նշանակեր յետին ձգել անցեալը, եւ կամ յեղաշրջել ներկան։ Աշխարհը հիւանդ է, փոխանցիկ հիւանդութիւն մը կարծէք կը շրջապատէ մեզ. եւ պատճառը քաղաքական եւ տնտեսական տագնապները չեն, ասոնք պարզապէս հետեւանքներն են աւելի խոր պատճառներու։ Այս հիւանդագին վիճակը կը հայի մարդուս կեանքին բոլոր եզրերուն։ Տագնապը, որուն մէջ կը տուայտինք, կապուած է ուղղակիօրէն մեր ապրելակերպի փոփոխութիւններուն։ Սակայն հակառակ այս բոլորին, տակաւին համոզուած ենք եւ կը հաւատանք թէ գոյութիւն ունին բուժումի ուղիներ։ Առողջ տիեզերք կերտելու համար կարիքը կայ առողջ մարդու մտածելակերպի, որ մեզմէ կը պահանջէ յարգել Աշխարհը եւ Մարդկութիւնը, վերագտնել արժէքները որոնց հիման վրայ դաստիարակուեցանք՝ ճշմարտութիւնը, արդարութիւնը, խաղաղութիւնը, սէրը, գեղեցկութիւնը, որպէսզի մարդս չմնայ գինովցած անհաւասարակըշռութեան, անգիտակցութեան եւ կորուստի անապատին մէջ, այլ՝ վերամշակելով կեանքի հողը, կարենայ վերագտնել իր կեանքին իմաստը։

Ս.Կ.

«Ահա մեծ ուրախութիւն մը կ՛աւետեմ ձեզի… Փրկիչ մը ծնաւ ձեզի»:

Սիրեցեա՛լ եւ հաւատացեա՛լ եղբայրներ եւ քոյրեր,

Չկայ մարդուս կեանքին մէջ աւելի մեծ եւ ուրախալի դէպք, քան մանուկի մը ծնունդը: Դէպք մը, որ ոչ միայն ուրախութեան աղբիւր է նորածինին ծնողքին ու ընտանիքին համար, այլ նաեւ պատճառ` հիմնական փոփոխութիւններու, անոնց ներկայ ու ապագայ կեանքին մէջ:

Եթէ այսքա՛ն մեծ է ուրախութիւնը մարդկային արարածի մը ծնունդին համար, որքան աւելի մեծ է, երբ սովորական էակի մը ծնունդը չէ, այլ իրագործումը խոստումի մը` նոյնինքն Աստուծմէ կատարուած, յետ առաջին մարդուն մեղանչումին, որ պիտի գայ ջնջելու առաջին մեղքը եւ փրկելու անկեալ մարդկութիւնը յաւիտենական դատապարտութենէ:

Եսայի մարգարէն հոգեշունչ բառերով կը նկարագրէ այս խոստացուած մանուկին աշխարհ գալը. «Ժողովուրդը, որ խաւարի մէջ կը քալէր, մեծ լոյս մը տեսաւ… Դո՛ւք, որ կը բնակիք աշխարհի մէջ եւ մահուան ստուերին տակ` ձեր վրա՛յ պիտի ծագի լոյսը… Որովհետեւ մանո՛ւկ մը ծնաւ, որդի՛ մը տրուեցաւ մեզի. անոր ուսերուն վրայ դրուեցաւ իշխանութիւնը. ան պիտի կոչուի Սքանչելի Խորհրդակից, Աստուած հզօ՛ր, Իշխան խաղաղութեան» (Ես. 99, 1-6): Կիրարկուած բառերը բացայայտօրէն ցոյց կու տան, թէ այս տիտղոսները չե՛ն վերագրուած սովորական մարդ արարածի մը, այլ աստուածային բնութեամբ օժտուած էակի մը, որ պիտի գայ գործադրելու արտակարգ արարք մը, որ ի յաւիտենի՛ց իրեն սահմանուած էր, եւ որուն նպատակն էր` մարդկութիւնը մահուան խաւարէն դուրս բերել եւ փրկութեան առաջնորդել:

Յովհաննէս աւետարանիչը, արձագանգելով Եսայիի մարգարէութեան, այսպէս կը նկարագրէ Փրկիչին աշխարհ գալուստը. «Սկիզբէ՛ն գոյութիւն ունէր Բանը», այսինքն Աստուծոյ Խօսքը, ի յաւիտենից` անոր Որդին եւ հաւասար` իր Հօր, որ իջաւ աշխարհ եւ մարդկային բնութիւնը առաւ, յար եւ նման մե՛ր բնութեան, կատարելու համար իր Հօր քաւչական ծրագիրը:

Յովհաննէսի խօսքերը ցոյց կու տան մեզի Քրիստոսի ամէնէն ցայտուն յատկանիշը, որ է` անոր բացարձակ ու անբաժանելի միութիւնը Հօր Աստուծոյ հետ, անոր հաւասար` իր էութեամբ, որ է ըսել` հոգիով ու միտքով, որուն զօրութեամբ ան իր կամքը կը նոյնացնէ իր Հօր կամքին հետ եւ կը մարդանայ` մե՛ր սիրոյն համար: Ասիկա խորհրդաւոր, անբացատրելի նշանն է Աստուծոյ սիրոյն` մարդուն հանդէպ, նոյնիսկ անոր ըմբոստութենէն եւ անկումէն ետք, որովհետեւ մարդը ի՛ր` աստուածայի՛ն մտքին յղացումն է, իր ձեռքի՛ն գործը, զոր չի կրնար անտեսել, եւ առաւել եւս` իր դժբախտ վախճանին լքել զայն:

Հետեւաբար, Աստուծոյ սիրոյն զեղումն ու գերագոյն արտայայտութիւնն է իր Որդիին մարդկային ծնունդը, Մարդեղութեան խորհուրդը, զոր կը դաւանինք համայն եկեղեցւոյ հետ:

«Աստուած այնքան սիրեց աշխարհը, որ մինչեւ իսկ իր Միածին Որդին տուաւ, որպէսզի աշխարհը փրկուի անով» ըսաւ նոյնինքն Յիսուս` թերահաւատ Նիկոդիմոսին, որ չէր կրնար ըմբռնել, թէ ինչպէ՛ս մեղքով դատապարտուած մարդը կրնայ վերստին ծնիլ եւ Աստուծոյ զաւակ դառնալ:

Եւ իսկապէս, նաե՛ւ մեզի համար` մարդկօրէն անըմբռնելի է այսքա՛ն սէր տիեզերքի Արարիչին ու Տիրոջ կողմէ` իր մեղապարտ արարածին հանդէպ, եւ դժուարաւ հաւատալի պիտի ըլլար` եթէ Քրիստոս ի՛նք չըլլար այդ ըսողը:

Չէր բաւեր, որ Քրիստոս մարդանար մեզի համար, զգենելով մահկանացուի բնութիւնը, որ ինքնին մեծագոյն խոնարհեցումն է գերագոյն ու կատարեալ Էակին համար: Ան յանձն առաւ ստորնանալ` յանցաւորի զգեստը կրելով, չարչարուելով, դատապարտուելով, ամօթալի մահուամբ մեռնելով:

Այս բոլորը, որովհետեւ ան սիրե՛ց մեզ, անսահմա՜ն սիրով սիրեց եւ ապացոյցը տուաւ իր սիրոյն, յայտնելով միանգամայն նպատակը իր աշխարհ գալուն. «Ես եկայ, որպէսզի մարդիկը կեա՛նք ունենան, եւ առատօրէ՛ն ունենան», ըսաւ ան:

Քրիստոսի խոստացած կեանքը աղբիւր է յոյսի եւ երջանկութեան: Յոյսի` որովհետեւ գիտենք այսուհետեւ, թէ մեր կեանքը անիմաստ ու աննպատակ գոյութիւն մը չէ: Գիտենք, թէ մեր մղած առօրեայ պայքարն ու կրած տառապանքները ապարդիւն չեն, որովհետեւ անոնց կը յաջորդէ խաղաղութիւնն ու ուրախութիւնը, ո՛չ միայն անդենականի մէջ, այլ նաեւ մեր այս երկրաւոր ուղեւորութենէն սկսեալ:

Իսկ երջանկութիւնը, քրիստոնեային համար` այն ապահովութիւնն է, թէ այլեւս ցմիշտ դատապարտեալներ չենք, այլ ստացած ենք պարգեւը աստուածային որդեգրութեան, որ մեր առջեւ կը բանայ անվերջ ու անխառն երջանկութեան դուռը նոր կեանքի մը:

Սիրեցեալ եղբայրներ եւ քոյրեր,

Մինչ կը պատրաստուինք Քրիստոսը հիւրասիրելու մեր մսուրներուն, բայց մանաւանդ մեր սրտերուն մէջ, մտաբերենք պահ մը, թէ ի՛նչ ընդունելութիւն կը գտնէ Քրիստոս, մարդացած Աստուածը` այսօրուան մարդուն եւ առհասարակ մարդկային ընկերութեան մէջ, իր ծնունդէն աւելի քան երկու հազար տարի ետք: Նկատի չառնենք տակաւին այդ միլիոնաւոր էակները, որոնք անոր գոյութիւնն իսկ կ՛անգիտանան: Մտածենք քրիստոնեաներուն, այսինքն մեր մասին, որ անհամբեր կը սպասենք այս օրհնեալ օրերուն` պահ մը մոռնալու համար մեր առօրեայ մտահոգութիւնները, մտավախութիւնները, անձկութիւնները: Բայց ո՞ւր կը փնտռենք այս բոլորին դարմանը: Առհասարակ` մեր անձնական ուժերուն մէջ, չըսելու համար` մեր կարծեցեալ ինքնաբաւութեան, մեր հաճոյասիրութեան, մեր հանգիստի պաշտամունքին, մեր եսասիրութեան եւ ընչաքաղցութեան մէջ: Եւ կը մնանք յուսախաբ, որովհետեւ սխալ ուղղութեամբ կ՛երթանք փնտռելու մեր խաղաղութիւնն ու երջանկութիւնը:

Այս չէ՛ լաւագոյն ձեւը տօնելու Քրիստոսի գալուստը մեր մէջ: Հարց տանք մենք մեզի. ի՞նչ էր անոր նպատակը, միտքը, բաղձանքը, երբ յանձն առաւ մարդանալ: Ան եկաւ` վանելու համար խաւարը, ուր թաղուած էր կորսուած մարդկութիւնը, արմատախիլ ընելու համար ատելութիւնը, տարածելու համար սէրն ու համերաշխութիւնը, որպէսզի խաղաղութիւնն ու երջանկութիւնը դադրին երազ մը, ցնորք մը ըլլալէ: Իր այդ ծրագիրը իրագործելու համար` ան կարիքը զգաց աշակերտներու, առաքեալներու, որոնք որդեգրեցին եւ հռչակեցին իր պատգամները: Եւ այսօր` անոնց յաջորդներն ըլլալու կանչուած ենք մենք, որ Քրիստոսի հաւատացող եւ հետեւող առանձնաշնորհեալներ ենք:

Այս պահուս, մեր միտքը կու գան աշխարհի չորս ծագերուն Քրիստոսի ծնունդը ոգեկոչելու պատրաստուող մարդիկ: Սակայն գիտենք թէ շատե՜ր կան, որոնք այդ բախտը պիտի չվայելեն: Հազարաւոր մարդիկ աքսորի, հալածանքի, բռնի գաղթի ենթարկուած, նուազագոյն ապրուստէ զրկուած, գուցէ չանդրադառնան իսկ, թէ Ծնո՛ւնդն է Քրիստոսի, զոր կը տօնենք այս օրերուս: Մեր քրիստոնէական հաւատքն ու սէրը մեզ կը մղեն մտածելու, թէ ինչպէ՛ս կրնանք անոնց տառապանքը մեղմացնել: Մանաւանդ երբ մեր առջեւ կը գտնուի առիթը` ապրելու Ողորմութեան սուրբ տարին, զոր հռչակած է Սրբազան Քահանայապետը, Ֆրանչիսկոս` մեզ հրաւիրելով, որ լիապէ՛ս եւ գործնականապէ՛ս ապրինք Քրիստոսի հրամանը` ողորմութիւնը գործադրելը իբրեւ մեր այս տարուան կարգախօսը դարձնելով. «Այս սուրբ տարուան ընթացքին, կ՛ըսէ ան, կրնանք ողորմութեան փորձարկութիւնը կատարել…: Քանի՜ անապահով ու տառապալից կացութիւններ կան ներկայ աշխարհին մէջ: Քանի՜ խոցեր բացուած են այն մարդոց մարմնին մէջ, որոնք այլեւս օգնութեան կանչելու ձա՛յն իսկ չունին, որովհետեւ հարուստ ժողովուրդներու անտարբերութեան դիմաց` անոնց կանչը մարած է եւ լռած: Այս յոբելեանին ընթացքին, եկեղեցին առաւել եւս հրաւիրուած է մարդոց վէրքերը խնամելու, զանոնք մխիթարելու, ողորմութեամբ դարմանելու…»:

Մեր Ծնունդը, սիրելի՛ հաւատացեալներ, անով կը յատկանշուի, որ մեզ կը մօտեցնէ Աստուծոյ եւ մարդոց: Տխուր է այն Ծնունդը, ուր բացակայ է Աստուծոյ եւ մարդոց սէրը, որ կը մղէ մեզ հաշտութեան եւ խաղաղութեան, զոյգ նախապայմանները հարազատ երջանկութեան:

Այս տօնական օրերուն, մենք ի սրտէ կը մաղթենք, որ խաղաղութիւնը զոր հրեշտակները աւետեցին Բեթղեհէմի մսուրին վրայ, իրականութիւն դառնայ համայն աշխարհի համար, եւ յատուկ կերպով մեր սիրելի Լիբանան հայրենիքին եւ Հայաստան մայր հայրենիքին համար: Ջերմօրէն կ՛աղօթենք, որ դադրին պատերազմներն ու վայրագութիւնները Միջին Արեւելքի աւերուած երկիրներուն մէջ, ուր թշուառ ժողովուրդներ կը հալածուին մանաւանդ իրենց հաւատքին համար:

Նաեւ մեր եղբայրական բարեմաղթութիւնները կը յայտնենք մեր քոյր եկեղեցիներու նուիրապետներուն եւ հաւատացեալներուն` հայցելով Տիրոջմէ, որ բանայ մեր սրտերը դէպի միասնական ու կատարեալ միութիւն հաւատքի եւ սիրոյ մէջ, իրագործելով Տիրոջ աղօթքը` «Թող մէ՛կ ըլլան, Հա՛յր, ինչպէս դուն եւ ես մէ՛կ ենք»:

Վերջապէս, ձեզի՛, սիրեցեա՛լ հաւատացեալներ, կ՛ուղղենք մեր սրտէն բխած իղձը, որ Տէրը իր անսպառ սիրովն ու ողորմութեամբը պարուրէ ձեզ եւ տայ կարողութիւնը` իր հռչակած խաղաղութեան վկաներն ըլլալու ձեր ընտանիքներուն ու շրջանակին մէջ:

«Փա՛ռք ի բարձունս Աստուծոյ եւ յերկիր խաղաղութիւն»:

ԳՐԻԳՈՐ ՊԵՏՐՈՍ Ի.
Կաթողիկոս Պատրիարք
Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկէ Հայոց

Ասիկա էր աւետիսը զոր Հրեշտակը 2015 տարիներ առաջ տուաւ համայն մարդկութեան։

Արդարեւ, իսկական աւետիս մըն էր այդ մանուկին ծնունդը խոնարհ մօրմէ մը, շքեղ պալատի մը փոխարէն՝ փոքր գիւղի մը փոքր մսուրին մէջ շրջապատուած անասուններով։ Ուրախութիւն պարգեւող աւետիս մը՝ որովհետեւ պարզ մարդու նման, խոնարհ պայմաններու տակ ծնող այդ մանուկը Փրկիչն էր, խաղաղութեան առաքեալը։ Անոր ծննդավայրէն՝ Բեթղեհէմէն պիտի բխէր խաղաղութեան պատգամը ուղղուած համայն մարդկութեան։ Անոր ծնունդը սահմանուած էր մարդը ազատելու մեղքի ստրկութենէն եւ դառնալու բոլոր ժողովուրդներուն միջեւ եղբայրու-թեան, համերաշխութեան եւ խաղաղութեան ուղեցոյցը։

Հակառակ Բեթղեհէմի բնակիչներուն նման զինք ընդունիլ եւ անոր տեղ տալ մերժողներուն, Ան եղաւ անվախ մանուկ մը, ոչ մէկ դժուարութիւն ու խոչընդոտ վախցուց զինք, որովհետեւ ան կու գար քաջութիւն շնորհելու բոլոր յոգնած ու վախի մէջ գտնուող հոգիներուն։ Անոր ծնունդը եղաւ հրաւէր մը ընդհանրական սիրոյ։

Ինչպէս չուրախանալ ու չցնծալ ի լուր խաղաղարար ու փրկարար այսպիսի նպատակներով ու առաջադրանքներով Աստուածորդւոյն գալստեան։

Ահա թէ ինչու 2015 տարիներ ետք մենք կը շարունակենք հանդիսաւոր արարողութիւններով ու մեծաշուք տօնակատարութիւններով նշել Յիսուսի ծնունդը, անոր մէջ տեսնելով Փրկիչը որ կը վերածնի, Փրկիչը որ կու գայ փարատելու մեր սրտերը ընդկճող ամէն վախ, կ’ուզէ ցոյց տալ որ բարիքը ամէն չարիքէ աւելի մեծ է, լոյսը խաւարէն աւելի զօրաւոր եւ մանաւանդ՝ շնորհքը աւելի կարեւոր քան մեղքը։

Ան կու գայ այսօրուան Արեւելքի բնակիչներուն ըսելու թէ սարսափարար պատերազմները, սպանութիւնները, վայրագութիւնները եւ այդ բոլորէն խուսափելու համար տեղի ունեցող գաղթը անցողակի են եւ Իր շնորհներով պիտի ունենան իրենց աւարտը։ Ան Իր վերածնունդով պիտի հարթէ եղբայրսիրութեան, մարդասիրութեան ու խաղաղասիրութեան ճանապարհը ու մեր հոգիները պիտի լեցնէ յուսալիութեամբ։

Ասիկա է իւրաքանչիւր քրիստոնեային ուղղուած պատգամը Սուրբ Ծննդեան Խորհուրդին։ Զայն հասկնալու ու ապրելու համար հրաւիրուած ենք աղօթելու մսուրին առջեւ, որուն մէջ կը տեսնենք «Խօսք»ը որ մարմին առաւ եւ դարձաւ մեզի նման եւ որուն հետ ո՛չ դժուարութիւն, ո՛չ խաւար եւ ո՛չ ցաւ կայ։

Սուրբ Ծննդեան Խորհուրդի պատգամին ամէնէն աւելի հաւատարիմ ու ականջալուր ժողովուրդներէն մէկը եղանք մենք, Հայ ժողովուրդը, որ այդ պատգամին առաջնորդութեամբ ու ներշնչումով յաղթահարեց 100 տարիներ առաջ իրեն պարտադրուած խաչելութիւնը ու անոր բոլոր հետեւանքները, վերականգնեցաւ բարձրաճակատ եւ այսօր համայն աշխարհին կը ներկայանայ իբրեւ այդ սրբազան պատգամին կենդանի վկայութիւնը։

Այս տարուան Սուրբ Ծնունդը կը զուգադիպի Վատիկանեան Բ. Ժողովի փակման 50 ամեակին, ինչ որ նոր առիթ մըն է նայելու դէպի մեր Եկեղեցւոյ ապագան։

Իսկ երկու շաբաթներ առաջ հանդիսաւորապէս բացումը կատարելով Ողորմութեան Տարւոյն՝ թեւակոխեցինք սիրոյ ու եղբայրսիրութեան շրջանը։ Ասիկա առիթ մըն է մեզի համար խորունկ մտածելու հոգեւոր ու մարդկային մեր պարտականութիւններու մասին, մտածելու մանաւանդ մեր այն եղբօր մասին որ այս իսկ վայրկեաններուն կը տառապի ու կը չարչարուի զանազան պատճառներով եւ մասնաւորաբար Միջին Արեւելքի ողբերգական դէպքերուն հետեւանքով։

Բոլորս կը յուսանք որ այս եղբայրասպան պատերազմները դադրին որպէսզի մարդիկ վերադառնան իրենց ծննդավայրերն ու օճախները ուրկից հեռացած են պարտադրաբար։ Աղօթենք որպէսզի մարդիկ առաջնորդուին ու գործեն միայն Սուրբ Ծննդեան փրկարար պատգամին ներշնչումով՝ դառնալով մէ՛կ եկեղեցի, մէ՛կ սիրտ, մէ՛կ հոգի, մէ՛կ օճախ՝ Աստուծոյ սիրոյ ու միութեան մէջ։

Թող մանուկ Յիսուսին ծննդեան աւետիսը, որ փառահեղօրէն կը հնչէ այսօր, ըլլայ մեզմէ իւրաքանչիւրին եւ համայն մարդկութեան խղճին զարթուցիչը եւ հանդիսանայ Սիրոյ, Ճշմարտութեան, Արդարութեան ու Խաղաղութեան յաղթանակին հանդէպ Հաւատքի զօրացման ազդանշանը։

Ամէն։

Հայր ԳԷՈՐԳ եպիսկ. ԱՍԱՏՈՒՐԵԱՆ
Օգնական Եպիսկոպոս Հայ Կաթողիկէ Պատրիարքութեան
Պէյրութի Թեմին

Արարողութիւնը սկիզբ առաւ թափօրով, որուն յաջորդեց «դռնբացէք»ի հոգելից արարողութիւնը (եկեղեցւոյ դրան բացումը՝ որ կը խորհրդանշէ երկինքի դրան բացուիլը՝ համայն մարդկութեան դիմաց) եւ որմով սկիզբ տրուեցաւ այս բացառիկ ողորմութեան յոբելինական տարիին, «Կռունկ» երգչախումբի երգեցողութեամբ, որ օգնեց հաւատացեալ ժողովուրդին առաւել եւս ապրելու այս հոգեպարար պահը: Եկեղեցի մտնելէ ետք, գերյարգելի հայր Գէորգ ծ. վ. Եղիայեան հաւատացեալ ժողովուրդին բացատրեց օրուան խորհուրդը, ըսելով յատկապէս. «Ամենապատիւ եւ Գերերջանիկ Հոգեւոր Տիրոջ նախագահութեամբ եւ հետը մտանք Ողորմութեան Դռնէն` հայցելու համար բոլորիս վրայ Աստուծոյ ողորմութիւնը, Աստուծոյ գթութիւնը եւ Աստուծոյ սէրը, որ յայտնուեցաւ մեզի իր Միածին Որդիին, Յիսուս Քրիստոսի մարդեղութեամբը, խաչելութեամբը եւ Յարութեամբը:

«Արարողութիւնը, զոր կատարեցինք կոչ մըն է իւրաքանչիւրիս որպէսզի դառնանք ողորմած, գթալիր եւ գթասիրտ, այլապէս հեռու կը մնանք, եւ մերժած կ՚ըլլանք Աստուծոյ կոչը, որ բացայայտօրէն յայտնուեցաւ մեզի այսօր՝ այս այնքան տպաւորիչ դռնբացէքի արարողութեամբ»:

Ապա երեք ընթերցումներ կատարելէ ետք Սրբազան Պապին «Ողորմութեան դէմք» շրջաբերական նամակէն, սկիզբ առաւ Սուրբ Պատարագը:

Սուրբ Զոհը մատոյց Ամենապատիւ եւ Գերերջանիկ Հոգեւոր Տէրը: Ան, այս առթիւ, եւ իր քարոզի ընթացքին, իր հայրական խօսքը ուղղեց ներկայ ժողովուրդին: Իսկ արաբերէն լեզուով խօսք առաւ Պէյրութի թեմի օգնական եպիսկոպոս՝ հայր Գէորգ եպիսկոպոս Ասատուրեան:

Սուրբ Պատարագի աւարտին, տեղի ունեցաւ խաչահամբոյր եւ շնորհաւորութիւններ՝ ողորմութեան յոբելինական տարւոյն առթիւ:

Արդարեւ, շնորհիւ Ֆրանչիսկոս Քահանայապետի յորդորներուն, Եկեղեցին անխառն հաւատքով հաստատեց Քրիստոսի Եկեղեցւոյ ողորմածութիւնը եւ դատելու պարտականութեան չափանիշները:

Վերամուսնացած զոյգերու պարագան` Վատիկանին եւ Սուրբ Աթոռին համար եղաւ ամէնէն աւելի վիճարկուած եւ հրատապ հարցը` սիւնհոդոսական հայրերու եւ զանազան եկեղեցիներու կողմէ քննադատութիւններ եւ հարցադրումներ կատարուած ըլլալով:

Լեհ եւ ափրիկեցի եպիսկոպոսները յայտնեցին իրենց մտավախութիւնները եւ ընդդիմութիւնը հարցին ողորմածութեամբ մօտելու գաղափարին, այն մտավախութեամբ որ այսպիսի մօտեցում մը` դիւրացնելով քրիստոնեայ ընտանիքին բաժանումը, կրնայ վտանգել Եկեղեցւոյ դիրքը ընդհանրապէս եւ մասնաւորաբար Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ «Ամուսնութիւն» հասկացողութիւնը :

Սակայն, ուրիշ եպիսկոպոսներ ուզեցին ամուսնական դժուարութիւններու մէջ գտնուող զոյգերուն գնահատութիւնը կատարել տարբեր չափանիշներով, որդեգրելով զանոնք հաշտութեան եւ համերաշխութեան շնորհքի ճամբուն մէջ դնող քայլեր:

Ֆրանչիսկոս Սրբազան Քահանայապետը դիտել տուաւ որ Եկեղեցին նզովքներ չի բաժներ, այլ կը հռչակէ Աստուծոյ ողորմութիւնը, հակառակ անոնց որոնք կը փորձեն Աւետարանը դարձնել ուրիշները հարուածելու սահմանուած «անշունչ քարեր»:

Անշուշտ կարելի չեղաւ համակողմանի լուծումներ գտնել ընտանիքին սպառնացող բոլոր դժուարութիւններուն ու կասկածներուն, սակայն ասոնք դրուեցան հաւատքի լուսարձակին տակ եւ դիմագրաւուեցան առանց վախի եւ առանց գլուխներու աւազախրումի:

Այսպէս, պելճիքացի եպիսկոպոս մը կը յայտարարէր թէ Եկեղեցւոյ համար այլեւս մարդիկը դատելու հարց չի կրնար ըլլալ, այլ կը գտնուինք Եկեղեցւոյ մը առջեւ որ մտիկ կ՛ընէ ու կը զրուցէ խանդաղատանքով: Այս հոգիով ալ այսօր կրնանք ըսել թէ ընտանիքին հայող խնդիրներուն Եկեղեցւոյ մօտեցումը հիմնուած է միայն սիրոյ եւ ներողամտութեան վրայ:

Անտրէ Փօլ, ֆրանսացի աստուածաբանը, Սիւնհոդոսէն առաջ կը գրէր թէ քրիստոնեայ ընտանիքը այլեւս կորսուած է եւ գոյութիւն չունի: Ան կ՛ակնկալէր որ Ֆրանչիսկոս Քահանայապետը մատը դնէ ընտանիքին վերաբերեալ խնդիրներուն վրայ եւ որոշ ողորմածութիւն տրուի դժուարութեան մէջ գտնուող ընտանիքներուն:

Այս բոլոր մտահոգութիւններուն ի տես, Ֆրանչիսկոս Սրբազան Քահանայապետը եկաւ բոլոր պարագաներուն տակ զգուշացնելու վարդապետութեան ետին թաքնուելու փորձութենէն:

Յամենայնդէպս, Սիւնհոդոսը ցոյց տուաւ Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ կենսունակութիւնը` խիղճերը շարժելու համար աշխուժօրէն եւ անկեղծութեամբ վիճաբանելով ընտանիքի եւ զայն յուզող խնդիրներու մասին:

Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ Հայրապետներուն համախմբումը վկայեց բոլորին թէ Եկեղեցին կը մնայ մայրը իւրաքանչիւր հաւատացեալին եւ Եկեղեցւոյ համար Աւետարանը կը մնայ յաւերժական սկզբնաղբիւրը ամէն նախաձեռնութեան: Եկեղեցին վերահաստատեց իր մօտիկութիւնը աղքատին ու տկարին, ինչպէս նաեւ մեղաւորներուն որոնք ապաշխարութեան կը ձգտին:

Սբ. Յովսէփի եւ Մարիամի ընտանիքը իր հաւատքով, սիրով եւ միութեամբ միշտ օրինակ է քրիստոնեայ ընտանիքին: Մեզի կը մնայ պաշտպանել սուրբ ընտանիքը որ օրհնուած է Աստուծոյ կողմէ:

«Ընտանիքը Աստուծոյ հայելին է, որուն մէջ նայելով կը կատարուին ամենագեղեցիկ երկու հրաշքները` նոր կեանքի ստեղծագործութեան հրաշքը եւ սիրոյ ներշնչման հրաշքը», կ՛ըսէ ֆրանսացի գրող Տիտիէ Տէքուան: Այսինքն Աստուծոյ ամէնէն գեղեցիկ շնորհքները եւ հրաշքները կը տեսնենք սուրբ եւ միացած ընտանիքին մէջ:

Մեզի կը մնայ Ֆրանչիսկոս Պապին հետ աշխատիլ Եկեղեցւոյ առաքելութեան մէջ ժամանակակից մարդուն քարոզելու Աւետարանը, ուր Աստուած մեր մարդկային հաշիւներէն անդին կ՛երթայ, որովհետեւ իր փափաքն է որ բոլոր մարդիկ քալեն Աստուծոյ փրկչագործութեան ճանապարհէն:

ԳԷՈՐԳ ԵՊԻՍԿ.ԱՍԱՏՈՒՐԵԱՆ

Յաճախ, մենք մեզ կը մխիթարենք ըսելով որ գիրք կարդացողներու թիւին նահանջը միայն հայերուս յատուկ չէ, այլ համաշխարհային երեւոյթ է։

Համաշխարհային կամ հայկական, այս իրողութեան պատճառները բազմաթիւ են՝ տնտեսական դժուարութիւններէն սկսեալ մինչեւ ժամանակակից արհեստագիտութեան ընձեռած միջոցները, համակարգիչն ու համացանցը, բայց պիտի անդրադառնամ միայն իրականութեան մը՝ որ կը կարծեմ թէ գիրքին հանդէպ հետաքրքրութեան, յատկապէս նոր սերունդին մօտ հետաքրքրութեան նահանջին հիմնական պատճառներէն մէկն է։

Պիելի մէջ տեղի ունեցած ֆրանքոֆոնիի ցուցահանդէսներէն մէկուն ընթացքին, ուշադրութիւնս գրաւեց մանուկներուն վերապահուած անկիւն մը, ուր նկատեցի թէ երեխաներ, տղաք եւ աղջիկներ, տարբեր տարիքի, 10-12 տարեկանէն ոչ աւելի մեծ, աթոռակներու, բարձիկներու եւ մինչեւ իսկ գետինը կարպետի մը վրայ նստած ինչպիսի հետաքրքրութեամբ կը թերթատէին հրատարակութիւններ, եւ ոչ միայն մանկական։ Աւելի ուշագրաւը այն էր որ մայրեր, իրենց զաւակներու կողքին նստած կամ կանգնած՝ յայտնապէս միացած էին անոնց հետաքրքրութեան, աւելին՝ կը քաջալերէին, կը խթանէին անոնց հետաքրքրութիւնը, ինչպէս որ նկատեցի երբ փորձեցի հետաքրքրուիլ անոնց հետաքրքրութեամբ։ Ըսին թէ եկած են ընտրելու այն ինչ որ տան մէջ միասի՛ն պիտի կարդան։

Միասի՛ն՝ մայր ու զաւակ գիրքին դիմաց։

Նախանձելի այս երեւոյթը լուրջ խորհրդածութեան մղեց զիս։ Մտածեցի թէ ինչքա՜ն կարեւոր է մօր դերը զաւակներու ճաշակի ու նախասիրութիւններու մշակումին մէջ, որուն ոլորտը ընդարձակ է անշուշտ, բայց ակնարկս գիրքի մասին է։ Մտածեցի թէ եթէ մայրը այդ ճաշակն ու նախասիրութիւնը ի սկզբանէ չունի, կամ եթէ ունի բայց չի զգացներ, զաւակը ուրկի՞ց պիտի ստանայ զայն։ Միայն դպրոցէ՞ն։ Չէ՞ որ զաւակին դաստիարակութիւնը կը սկսի տունէն՝ կ’ըսենք, առանց դաստիարակութիւն հասկացողութեան մէջ խորանալու։

Ես ինծի հարց տուի թէ այս դաստիարակութեան շրջագիծէն ներս արդեօք քանի՞ հայ մայրեր իրենց զաւակներուն մօտ ընթերցասիրութեան ու գրականասիրութեան ճաշակը, եթէ ունին անշուշտ, զարգացնելու համար այսպիսի պարտականութեան մը կարեւորութեան գիտակցութիւնը ունին եւ ժամանակ կը տրամադրեն այդպիսի պարտականութեան մը։ Հարցադրումիս արդար պատասխան մը գտնելու նպատակով, ձեռնարկեցի լրագրողի փոքր հարցաքննութեան մը հայ ընտանիքներէ ներս։ Արդիւնքը, մեղմ ըսած, յուսադրիչ չէր։ Զրուցակիցներս, քիչ բացառութեամբ, չունէին կա՛մ այդ ճաշակը ու նախասիրութիւնը եւ կամ ալ… ժամանակը։ Թերեւս ժամավաճառութիւն սեպելով նման աշխատանք մը։ «Ժամավաճառ եղէք ձեր զաւակներուն հետ» կ՛ըսէր Ֆրանչիսկոս Սրբազան Քահանայապետը իր ամենօրեայ քարոզներէն մէկուն մէջ, ըսել ուզելով որ ծնողք բաւարար ժամանակ չեն տրամադրեր իրենց զաւակներուն, բաւարար չափով չեն զբաղիր անոնցմով։ Պապին ակնարկած «ժամավաճառութեան» տեսակն է որ կը պակսի այսօր ծնողներուն։ «Ժամավաճառութիւն» մը որմէ շատ բան կախեալ է սերունդներու հոգեմտաւոր զարգացման, նախասիրութիւններու ու ճաշակի մշակումին համար։

Մենք առաւելաբար եւ երբեմն նոյնիսկ միա՛յն Հայ դպրոցէն, հայ դաստիարակէն, հայերէնի ուսուցիչէն կ’ակնկալենք հայ աշակերտին մօտ հայերէն գիրքին ու գրականութեան հանդէպ սէր մշակելու պարտականութիւնը։ Չէ՞ք կարծեր որ մեր այս ակնկալութեան ուղղութիւնը եթէ ոչ առաւելաբար գէթ հաւասարապէս պէտք է ուղղել նաեւ դէպի չեմ ըսեր ընտանիքը, այլ ընտանիքին մա՛յրը։ Եթէ կը կարծէք, պէտք է, ուրեմն, մայրերը եւ յատկապէս երիտասարդ մայրերը ներգրաւել ընթերցասիրութեան, գրականասիրութեան, գրքասիրութեան ճաշակը իրենց զաւակներուն մօտ մշակելու աշխատանքներուն ու ձեռնարկներուն մէջ, եւ ի հարկին այս ուղղութեամբ նա՛խ մայրերը դաստիարակելու ու նախապատրաստելու աշխատանք տանիլ։ Այսպիսի աշխատանք մը՝ մեր մշակութային կազմակերպութիւններուն հետ տանելու կոչուած են նաեւ ազգային եւ եկեղեցական մարմինները՝ որոնք շրջապատուած են կանանց միութիւններով։

Չի՛ բաւեր հիանալ հրատարակութիւններու առատ հունձքին վրայ եւ ծափահարել հունձքին մշակները ու հոսանքն ի վեր թիավարելու անոնց յամառութիւնը, այլ հարկ է տունէն սկսեալ սերունդները այդ հունձքին հաղորդակից դառնալու ճաշակով օժտելու ծրագրեալ աշխատանք կատարել։

ՍԱՐԳԻՍ ՆԱՃԱՐԵԱՆ

Դարաւոր «Ուրախութեան խորհուրդներուն» կը յաջորդեն «Լոյսին խորհուրդները», զորոնք 16 Հոկտեմբեր 2002-ին ներմուծեց Ս. Յովհաննէս Պօղոս Բ. Պապը:

Անոնց առաջինն է «Յիսուսի մկրտութիւնը Յորդանան գետին մէջ՝ Ս. Յովհաննէսէն», որ իր խոնարհամիտ անարժանութենէն թելադրուած՝ մերժեց մկրտել իր Փրկիչը:

Կը խորհրդածենք Յիսուսի խոնարհութիւնը, կը գիտակցինք մեր մեղաւորութեան, կը մօտենանք Ապաշխարութեան Խորհուրդին եւ կը խոստովանինք մեր մեղքերը:

Վարդարանն ու այս տունին ամէն մէկ «Ողջոյն Քեզ»ը, զոր իւրաքանչիւրս աղօթելու է սրտանց, զիս, քեզ արժանի կ’ընեն լսելու.«Դուն ես սիրելի որդիս, քեզի հաճեցայ»:

Լոյսին երկրորդ խորհուրդն է «Յիսուսի առաջին հրաշագործութիւնը՝ Կանայի հարսանիքին», զոր ըրաւ իր Մօր ազդու միջամտութեան վրայ ու բարեխօսութեամբ:

Փափկանկատ ու միջնորդ մեր Մայրն է Մարիամ, որուն ուշադրութիւնը կարիքաւորին հանդէպ թող մղէ մեզ արթուն եւ գործօն ըլլալու նկատմամբ մեր մերձաւորին:

Այս տունին ամէն մէկ «Ողջոյն Քեզ»ը սրտաբուխ խնդրանքը թող ըլլայ Սիրամօր ուղղուած, որ գործադրենք իր խօսքը.«Որդիս ի՛նչ որ հրամայէ ձեզի, ըրէ՛ք» (Յվհ. 2,5):

Լոյսին երրորդ խորհուրդն է «Աստուծոյ Արքայութեան աւետումը», որուն նախերգանքն է քարոզիչ Փրկչին այս հրահանգը. «Ժամանակը լրացած է եւ Աստուծոյ Արքայութիւնը հասած է: Ապաշխարեցէ՛ք ու հաւատացէ՛ք Աւետարանին» (Մրկ. 1,14-15):

Ս. Վարդարանն ըլլալով համառօտ աւետարանը Որդիին եւ Մօր կեանքին գլխաւոր դէպքերուն մասին՝ նաեւ ապաշխարանքի ու հաւատքի հրաւիրող աղօթքն է:

Այս տունին ամէն մէկ «Ողջոյն Քեզ»ը մեզ դարձնէ՜ ապրողներ ու մունետիկներ Աստուծոյ Արքայութեան, որ կը սկսի հո՛ս, ա՛յս կեանքին մէջ, ամէ՛ն րոպէ եւ ամէ՛ն տեղ:

Լոյսին չորրորդ խորհուրդն է «Յիսուսի այլակերպութիւնը», որուն վկաներն ըլլալու ենք մենք, որ կարենանք պայծառակերպել մեր անձերն ու շրջապատը՝ անսալով Տիրոջ այս հատու հրահանգին.«Ձեր լոյսը պէտք է շողայ մարդոց աչքերուն, որպէսզի տեսնեն ձեր բարի գործերը եւ փառք տան ձեր Հօր, որ երկինքն է» (Մտթ. 5,16):

Ջերմեռանդօրէն մեր աղօթած «Ողջոյն Քեզ»ը թող ըլլայ մեզի համար զօրացնող ազդակը իւրացնելու երկնաւոր Հօր այս հրամայաշեշտ խօսքը. «Այս է իմ սիրելի Որդիս, զոր Ես հաճեցայ ընտրել. Անոր մտիկ ըրէ՛ք» (Մտթ. 17,5):

Լոյսին հինգերորդ խորհուրդն է «Ս. Հաղորդութեան հաստատումը», որով Յիսուս՝ ԱստուածաՄարդ Սէրը ուզեց մեզի հետ մնալ «ամէն օր, մինչեւ վերջը աշխարհին»:

Երբ կ՚աղօթենք վարդարանը Տապանակին առջեւ, թէ՛ կը սիրենք անոր մէջ ներկայ Աստուած-Փրկիչը Մարիամի Սրտով եւ թէ՛ Որդիին կ՚ընծայենք Մօր պաշտամունքը:

Սրտով աղօթած «Ողջոյն Քեզ»ը թող սորվեցնէ մեզի դարձնել մեր առօրեան ինքնամոռաց նուիրում մը Աստուծոյ, Եկեղեցիին, Ազգին, Ընկերին եւ մեր միջավայրին:

Կը մաղթեմ ու կ՚աղօթեմ, որ «Լոյսին խորհուրդներուն» մտածութեամբ՝ Մարիամի հետ յար վերապրի՛նք Յիսուսի լուսաւոր եւ լուսաբաշխ դէպքերը, որպէսզի զանոնք միշտ վերապրեցնենք մեր խօսքին, գործին եւ շրջապատին մէջ:

ՄԵՍՐՈՊ ՀԱՅՈՒՆԻ

Ոճրային պայթումներուն, խափանարարական գործողութիւններուն, սպանութիւններուն, մէկ խօսքով՝ ահաբեկչական արարքներուն յարաճուն տարածումը համաշխարհայնացուց զօրաշարժը՝ վայրագութեան եւ չարագործութեան մէջ յաճախ իրարու մրցակից մեծ ու փոքր խմբակներուն դէմ։ Այսուհանդերձ, այս զօրաշարժին տարբեր համեմատութիւններով ու ձեւերով մասնակցող աշխարհի այսպէս նկատուած «գերմեծերը» ու «հզօրները» կա՛մ անկեղծ չեն ահաբեկչութեան ալիքին վերջ դնելու իրենց խոստումներուն ու այս նպատակով համապատասխան միջոցներուն դիմելու իրենց վճռականութեան մէջ, կամ պարզապէս անզօր են ահաբեկիչներու բանակի մը դէմ, որուն գազանաբարոյ զինուորագրեալները «կորսնցնելիք բան մը չունեցող»ի հոգեբանութեամբ կը շարունակեն կործանել համաշխարհային քաղաքակրթութեան խորհրդանիշերը, տեղահանել ու փախուստի մատնել ժողովուրդներ, կատարել անմեղ մարդոց մասսայական սպանութիւններ եւ ահուսարսափի մատնել միջազգային հասարակութիւնը։

Այսպիսի կործանարար ուժ մը, որ յայտնապէս օժտուած է պատերազմի մահասփիւռ արդիագոյն զէնքերով, ընտելացած է անոնց գործածութեան ու կը գործէ միայն մահ ու աւեր սփռելու նպատակով, ինքնածին ու ինքնավար հոսանք մը կամ պատահականութեան արդիւնք չի կրնար ըլլալ, ոչ ալ գործող կարգերու դէմ ընդդիմադրութիւն խաղցող շարժում մը։ Սպաննելէ, բնաջնջելէ ու կործանելէ բացի, ի՞նչ է անոր հեռակայ նպատակը։ Ո՞վ է անոր ետին կանգնողը, զայն հովանաւորողն (ներն) ու մատակարարողը (ները)։

Նպատակին ու հովանաւորողներու մասին գուշակութիւնները ձգելով քաղաքական վերլուծաբաններուն, անուրանալի իրողութիւն է որ այս ողբերգական իրավիճակէն առաջին եւ գլխաւոր օգտուողները զէնքի մաքսանենգներն ու վաճառականներն են՝ որոնք դրամ դիզելով զբաղած են, եւ ապա՝ նպատակին հասնելու համար «միջոցին միջեւ խտրութիւն չդնող» մարդիկ, թերեւս պետական գործիչներ, որոնք կրնան նոյնիսկ միջազգային բեմերէն յայտնուիլ խաղաղութեան միջնորդի ու հաշտարարի դիմակով, խաղաղասիրական ու մարդասիրական կեղծ կարգախօսներով, միւս կողմէ խոչընդոտելով խաղաղարար ամէն նախաձեռնութիւն։ Հետեւաբար, խաղաղութեան վերահաստատումը անարգել դարձնելու առաջին պայմաններէն մէկը զէնքի վաճառականներուն ու «միջոցին միջեւ խտրութիւն չդնող» մարդոց չէզոքացումն է։

Ո՞վ պիտի կարենայ ընել ասիկա եւ ինչպէ՞ս։

ՍԱՐԳԻՍ ՆԱՃԱՐԵԱՆ

Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկէ Հայոց Ամենապատիւ եւ Գերերջանիկ Տէր Գրիգոր Պետրոս Ի. Կաթողիկոս Պատրիարքը հինգշաբթի 3 դեկտեմբեր կէսօրին քաղաքավարական այցելութիւն մը տուաւ վարչապետ Թամամ Սալամին, վարչապետարան (Պէյրութ)։ Ամենապատիւ Հոգեւոր Տիրոջ ուղեկցող պատուիրակութեան մաս կը կազմէին Պատրիարքական թեմի օգնական եպիսկոպոս գերապայծառ հայր Գէորգ եպս. Ասատուրեան, Իրանի կաթողիկէ հայոց եպիսկոպոս՝ գերապայծառ հայր Սարգիս եպս. Դաւիթեան, Զմմառու Միաբանութեան պատրիարքական փոխանորդ եւ Վանքի մեծաւոր գերապայծառ Գաբրիէլ թ.ծ.վ. Մուրատեան, Սրբոյ Կուսին Աւետման եկեղեցւոյ ժողովրդապետ հայր Վարդան վրդ. Գազանճեան, երեսփոխան Սերժ Թուրսարգիսեան, նախկին նախարար Ժագ Չուխատարեան եւ նախկին երեսփոխան Անթուան Շատեր։

Ջերմ մթնոլորտի մը ներքեւ տեղի ունեցած հանդիպումի ընթացքին, վարչապետը անգամ մը եւս ողջունեց եւ շնորհաւորեց Ամենապատիւ Հոգեւոր Տէրը իր ընտրութեան եւ գահակալութեան առթիւ։ Շնորհաւորեց նաեւ նոր եպիսկոպոսները: Հոգեւոր Տէրը իր կարգին շնորհակալութիւն յայտնեց վարչապետ Սալամին իր շնորհաւորութիւններուն համար եւ մաղթեց, որ ինք շարունակէ իր խաղաղարար աշխատանքը այնպէս ինչպէս կը յուշէ իր անունը։ Այնուհետեւ տեղի ունեցած սրտբաց խօսակցութեան ընթացքին շեշտուեցաւ նախագահական ընտրութիւնը օր առաջ կայացնելու կարեւորութիւնը եւ զրոյցը շօշափեց երկիրը եւ ընդհանրապէս լիբանանցիները յուզող ապահովական, քաղաքական, ընկերային, տնտեսական խնդիրները, եւ անոնց լուծումը երկխօսութեամբ ու միասնականութեամբ հետապնդելու հրամայականը։

Այցելութիւն խորհրդարանի նախագահ Նապիհ Պըրրիին

Շարունակելով Լիբանանի պետական եւ պաշտօնական անձնաւորութիւններուն իր այցելութիւնները, Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկէ Հայոց Ամենապատիւ եւ Գերերջանիկ Տէր Գրիգոր Պետրոս Ի. Կաթողիկոս Պատրիարքը ուրբաթ 4 դեկտեմբեր կէսօրին այցելեց Խորհրդարանի նախագահ Նեպիհ Պըրրիին, Այն էլ Թինէ, ուղեկցութեամբ Պատրիարքական Թեմին օգնական եպիսկոպոս գերապայծառ հայր Գէորգ եպս. Ասատուրեանին, Զմմառու Միաբանութեան պատրիարքական փոխանորդ եւ Վանքի Մեծաւոր գերապայծառ հայր Գաբրիէլ թ. ծ. վ. Մուրատեանի, Սրբոյ Կուսին Աւետման եկեղեցւոյ ժողովրդապետ հայր Վարդան վրդ. Գազանճեանի, պետական երեսփոխան Մեթր Սերժ Թուրսարգիսեանի, նախկին նախարար Մեթր Ժագ Չուխատարեանի եւ Անթուան Շատըրի։

Անդրադառնալով Ամենապատիւ Հոգեւոր Տիրոջ ընտրութեան եւ գահակալութեան, Խորհրդարանի նախագահը բարեմաղթանքները ներկայացուց Ամենապատիւ Հոգեւոր Տիրոջ՝ կարեւորելով համայնքապետերուն խաղաղարար առաքելութիւնը շրջանէն ներս ստեղծուած խռովայոյզ իրավիճակին մէջ։ Ամենապատիւ Հոգեւոր Տէրը իր կարգին շնորհակալութիւն յայտնեց Խորհրդարանի նախագահին՝ ջերմ ընդունելութեան եւ իր գահակալութեան առթիւ ներկայացուցած շնորհաւորութիւններուն ու բարեմաղթանքներուն համար։

Այնուհետեւ, աւելի քան 30 վայրկեան տեւած խօսակցութիւնը կեդրոնացաւ առաւելաբար Լիբանանի անվտանգութեան վերաբերեալ հարցերուն, ինչպէս նաեւ ընտրական նոր օրէնքի մը մշակումին եւ նախագահական ընտրութեան կարեւորութեան վրայ։

Այցելութիւններ Մարոնիթներու, Գաղթէացիներու, ասորի ուղղափառներու եւ լատիններու առաջնորդներուն, Միշել Սլէյմանին, Ամին ժեմայէլին, զօր. Աունին

Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ Հայոց Ամենապատիւ եւ Գերերջանիկ Տէր Գրիգոր Պետրոս Ի. Կաթողիկոս Պատրիարքը՝ շարունակելով Լիբանանի հոգեւոր առաջնորդներուն եւ պետական ու պաշտօնական անձնաւորութիւններուն իր փոխ-այցելութիւնները, ուղեկցութեամբ Պատրիարքական թեմի օգնական եպիսկոպոս Գերապայծառ Գէորգ Ասատուրեանին, երեքշաբթի 15 դեկտեմբերին այցելեց Պէյրութի մարոնիթներու առաջնորդ Պուլոս Մաթար արքեպիսկոպոսին, Լիբանանի գաղթէացիներու առաջնորդ Միշէլ Գասարճի եպիսկոպոսին եւ ասորի ուղղափառներու Տանիէլ Կաուրիէ եպիսկոպոսին:

Չորեքշաբթի 16 դեկտեմբերին, Ամենապատիւ եւ Գերերջանիկ Հոգեւոր Տէրը այցելեց նաեւ Լիբանանի լատիններու Պուլոս Տահտահ եպիսկոպոսին, Լիբանանի Հանրապետութեան նախկին նախագահ Միշէլ Սլէյմանին եւ ուղղափառ ասորիներու Ժորժ Սալիպա եպիսկոպոսին:

Ուրբաթ 18 դեկտեմբերի առաւօտեան ժամը 10-ին, ան այցելեց Հանրապետութեան նախկին նախագահ Ամին Ժեմայէլին, Պիքֆայա։ Ամենապատիւ Հոգեւոր Տիրոջ ուղեկցող պատուիրակութեան մաս կը կազմէին Արհիապատիւ Հայր Գէորգ եպիսկոպոս Ասատուրեան, Զմմառու վանքի մեծաւոր եւ պատրիարքական փոխանորդ Հայր Գաբրիէլ թ․ ծ․ վ․ Մուրատեան, Հայր Սեպուհ վարդապետ Կարապետեան եւ Մեթր Սերժ Չուխատարեան։

Այնուհետեւ, ժամը 12-ին, Ամենապատիւ Հոգեւոր Տէրը Պիքֆայայէն ուղղուեցաւ Ռապիէ, ուղեկցութեամբ նաեւ պետական երեսփոխան Մեթր Սերժ Թուրսարգիսեանին, այցելելու համար Բարեկարգում ու Փոփոխութիւն Շարժումի նախագահ՝ պետական երեսփոխան զօր․ Միշել Աունին։ Հանդիպումին ներկայ գտնուեցաւ Շարժումին արտաքին յարաբերութիւններու պատասխանատու Միշել տը Շատարեւեան։

Ամենապատիւ Հոգեւոր Տիրոջ այս փոխ այցելութիւնները կը մտնէին իր ընտրութեան եւ գահակալութեան առթիւ Լիբանանի հոգեւոր առաջնորդներուն, պետական ու պաշտօնական անձնաւորութիւններուն յայտնած շնորհաւորութիւններուն ու բարեմաղթանքներուն համար շնորհակալական այցելութիւններու շրջագիծէն ներս։ Անոնք միաժամանակ առիթ մը հանդիսացան մտքերու փոխանակում կատարելու Լիբանանը եւ լիբանանցիները յուզող հրատապ խնդիրներու շուրջ, ինչպէս նախագահական ընտրութեան կարեւորութիւնը, շրջանային ողբերգական իրադարձութիւնները, քրիստոնեաներուն տագնապալի վիճակը եւ ասոր հետեւանքով արձանագրուած գաղթը։

Ռաի Պատրիարքը այցելեց Գրիգոր Պետրոս Ի. Կաթողիկոս Պատրիարքին

Սուրբ Ծննդեան եւ Ամանորի զոյգ տօներուն առթիւ, Մարոնիթներու Պատրիարքը՝ Կարդինալ Պշարա Ռաի, ընկերակցութեամբ Պատրիարքական փոխանորդ` Գերապայծառ Փոլ Սայյահի, 29 դեկտեմբեր 2015, Երեքշաբթի, փոխ այցելութիւն մը տուաւ Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ հայոց` Գրիգոր Պետրոս Ի․ Կաթողիկոս Պատրիարքին։ Պատրիարքարան ժամանումին Մարոնիթ համայնքապետը դիմաւորուեցաւ Պէրութի օգնական եպիսկոպոս Արհիապատիւ Գէորգ Ասատուրեանին, Գերապատիւ Հայր Գէորգ ծ․ վ․ Եղիայեանին, Սուրբ Խաչ եւ Սուրբ Փրկիչ եկեղեցիներու ժողովրդապետներ՝ հայր Սեպուհ վրդ. Կարապետեանին եւ հայր Պերճ վրդ․Սապէհին կողմէ։

Սուրբ Ծննդեան եւ ամանորեան շնորհաւորութիւններ ու բարեմաղթանքներ փոխանակելէ ետք, Մարոնիթ համայնքի Պատրիարքը եւ կաթողիկէ հայոց հովուապետը՝ շուրջ 45 վայրկեան ջերմ մթնոլորտի մը ներքեւ քննարկեցին Լիբանանի իրավիճակը ընդհանուր առմամբ եւ յատկապէս` մէկ տարի եւ եօթը ամիսներէ ի վեր թափուռ մնացած Լիբանանի նախագահական աթոռի հրատապ հարցը։ Ապա անոնք անդրադարձան լիբանանցիներուն դիմագրաւած ընկերային եւ տնտեսական տագնապներուն, մասնաւորաբար յարաճուն աղքատութեան երեւոյթին։ Այս առընչութեամբ երկու համայնքներու Պատրիարքները իրենց մտահոգութիւնները յայտնեցին եւ մաղթեցին որ Լիբանանի քաղաքական բոլոր անձնաւորութիւնները՝ օր առաջ, միասնականութեամբ դիմագրաւեն Լիբանանի նախագահական ընտրութեան հարցը, եւ լուծումներ գտնեն երկիրը տագնապեցնող խնդիրներուն։ Հուսկ, անոնք մտահոգութեամբ անդրադարձան նաեւ գաղթականութեան հրատապ հարցին եւ շեշտեցին Լիբանանին ու լիբանանցիներու բարօրութեան ի խնդիր միասնական եւ յարաճուն աշխատանք տանելու անհրաժեշտութինը։

Ասորիներու Եունան Պատրիարքը այցելեց Գրիգոր Պետրոս Ի Կաթողիկոս Պատրիարքին

Երեքշաբթի, 29 դեկտեմբեր 2015-ին, կաթողիկէ Ասորիներու Գերերջանիկ Եունան Պատրիարքը, ընկերակցութեամբ Եւրոպայի կաթողիկէ Ասորիներու թեմի առաջնորդ Արհիապատիւ Քաս եպիսկոպոս Մուսայի, այցելեց Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ Հայոց Տէր Գրիգոր Պետրոս Ի. կաթողիկոս Պատրիարքին, Պատրիարքարան։

Ասորիներու Պատրիարքն ու անոր ընկե-րակցող պատուիրակութիւնը Հայ կաթողիկէ Պատրիարքարան իրենց ժամանումին դիմաւորուեցան Պէյրութի թեմի օգնական եպիսկոպոս` Արհիապատիւ Գէորգ Ասատուրեանին, գերյարգելի Գէորգ ծ․վ․Եղիայեանին եւ հայր Սեպուհ վրդ.Կարապետեանին կողմէ։

Հանդիպումի ընթացքին, Ասորիներու Պատրիարքը եւ Գրիգոր Պետրոս Ի. Կաթողիկոս Պատրիարքը բարեմաղթանքներ փոխանակեցին Յիսուսի Սուրբ Ծննդեան ու Ամանորի զոյգ տօներուն առթիւ, ապա քննարկուեցան Լիբանանն ու լիբանանցիները յուզող հրատապ խնդիրներ, ինչպէս երկրին նախագահի ընտրութեան կարեւորութիւնը, շրջանային ողբերգական իրադարձութիւնները, քրիստոնեաներուն տագնապալի վիճակը եւ այդ իրավիճակի բերումով յառաջացած գաղթը։

Նշենք, թէ Ամենապատիւ Հոգեւոր Տէրը` դեկտեմբեր ամսուան սկիզբը, Պէյրութի թեմի օգնական եպիսկոպոս Արհիապատիւ Գէորգ Ասատուրեանի ուղեկցութեամբ, այցելութիւն տուած էր կաթողիկէ Ասորիներու Պատրիարքին, անոր նստավայրին մէջ։

Այցելութիւն Արամ Ա. Վեհափառին

Սուրբ Ծննդեան եւ Աստուածայայտնութեան տօնին առթիւ, Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ Հայոց Գերերջանիկ Գրիգոր Պետրոս Ի. Կաթողիկոս Պատրիարքը, ընկերակցութեամբ Արհի․Մանուէլ եպիսկ․Պաթագեանի եւ Արհի․ Գէորգ եպիսկ․ Ասատուրեանի, Հինգշաբթի, 7 Յունուար 2016-ի երեկոյեան ժամը 6-ին, շնորհաւորական այցելութիւն մը տուաւ Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետին:

Վեհափառ Հայրապետը` ընդունելէ ետք Ամենապատիւ Հոգեւոր Տիրոջ բարեմաղթանքները, երկու Հայրապետներուն խօսակցութիւնը շօշափեց յատկապէս Սուրիոյ հայ համայնքին դիմագրաւած դժուարութիւնները, Լիբանանի նախագահական ընտրութիւններու հարցը, ինչպէս նաեւ Միջին Արեւելքի վերջին զարգացումները:

Շուրջ ժամ մը տեւած հանդիպումի աւարտին, Նորին Սրբութիւնն ու Հոգեւոր Տէրը վերահաստատեցին Սուրիոյ հայ համայնքին իրենց զօրակցութիւնը, եւ շեշտեցին ազգային միասնականութիւնը ամուր պահելու հրամայականը:

Այս խոր յուզումին մէկ արձագանգը հանդիսացաւ հոգեհանգստեան սուրբ Պատարագը՝ որ հինգշաբթի, 31 դեկտեմբերի 2015-ի կէսօրին մատուցուեցաւ Պէյրութի կաթողիկէ Հայոց Պատրիարքարանի Աւետումն Սուրբ Կուսին եկեղեցւոյ մէջ, Պէյրութի թեմի օգնական եպիսկոպոս Արհիապատիւ Ասատուրեանին կողմէ, ննջեցեալներու հոգիներու յաւիտենական հանգստեան համար, ինչպէս նաեւ անոնց ընտանեկան պարագաներուն որպէս սփոփանք եւ հոգեկան մխիթարութիւն։ Հոգեհանգստեան հանդիսաւոր Սուրբ Պատարագին մասնակցեցան Ամենապատիւ եւ Գերերջանիկ Գրիգոր Պետրոս Ի․ Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ Հայոց Կաթողիկոս Պատրիարքը եւ կաթողիկէ Ասորիներու Պատրիարքը՝ Գերերջանիկ Եուսէֆ Եունան, շրջապատուած արհիապատիւ, գերյարգելի, գերապատիւ եւ արժանապատիւ հայրերով եւ ներկայութեամբ բազմաթիւ հաւատացեալներու։ Յընթացս Սուրբ Պատարագին աւուր պատշաճի քարոզեց ամենապատիւ Եունան Պատրիարքը, իսկ յաւարտ սուրբ Պատարագին իր ցաւակցական սրտի խօսքը փոխանցեց գերյարգելի հայր Գէորգ Եղիայեան։

Յաւարտ Սուրբ Պատարագին, հոգեհանգստեան պաշտօնը կատարեց Ամենապատիւ Հոգեւոր Տէրը։